Mehmet Musab Yerleşmiş
@Musabyerlesmis
Patojenlerin grupları birbirinden uzak tutan tutumlar davranışlar ve inançlar üzerindeki etkileri, patojenler (hepatit gibi) insandan insana bulaşıyorsa, hayvanlardan insanlara bulaşan (sıtma gibi) hastalıklardakine kıyasla daha kuvvetli olur. Başka insanlar bizimkinden farklı kültürel pratikler sergilediklerinde, davranışları sadece bizim kültürel veya dinsel pratiklerimizi tartışmaya açmakla kalmaz, bunların ayrıca hastalıklar için farklı yayılma yolları oluşturmak gibi bir potansiyeli de olur. Farklı yemek pişirme usulleri, farklı erginlenme ritüelleri ve farklı eş bulma sistemleri patojenlere maruz kalmanın yeni yollarını da ortaya çıkarabilir. Davranışsal bağışıklık sistemimiz ise bu tarz yabancı pratikleri sadece farklı bulmamızı değil, yanlış saymamı da sağlayacak şekilde evrimleşmiştir.
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Neden diller ve dinler ekvator çevresinde çoğalır ve neden onların bu çokluğu etnikmerkezcilikle de ilişkilidir? Bu sorunun yanıtı, tropikal bölgelerdeki patojen yoğunluğunun ılıman ve soğuk iklimlerdekine kıyasla çok daha yüksek olmasıyla ilgilidir. İsveç'te yaşıyorsanız, size 800 kilometreden daha yakın olan her grubun maruz kaldığı patojenlerden birkaçına sizin de maruz kalmış olma olasılığınız yüksektir. Buna karşın Kongo'da yaşıyorsanız, vadinin öteki yakasında yaşayan bir grubun sizin daha önce hiç temas etmediğiniz bir patojene maruz kalmış olması epey yüksek bir ihtimaldir.
Bu nedenle tropikal bölgelerdeki insanlar, başka gruplarla etkileşim kurduklarında hastalanma eğilimi gösterdiklerini öğrenmiş ve böyle davranmayı kesmişlerdir.
Davranışsal bağışıklık sistemimiz bizi patojenleri vücudumuza almaktan en baştan alıkoyacak şekilde evrimleşmiştir. Örneğin dışkı, açık yaralar, enfeksiyonlar ve kusmuk patojenlerle doludur, biz de bunların görüntüsünü ve kokusunu iğrenç bulacak ve onlardan uzak duracak sekil de evrimleştik. Başkalarının açık yaralarını ilginç veya çekici bulanların hayatta kalma ve çocuk sahibi olma olasılıkla epey azdır, evrim tiksinmemizin bizi korumasını böyle sağlar.
Savaşın başarılı tarafında olanlar uyguladıkları şiddetin ödülünü, sığır gibi taşınanabilir zenginlikleri çalarak ve kadınları esir almak suretiyle fazladan eş kazanma fırsatı yakalayarak alırlar. Gruplararası çatışma kısmen de bu yüzden devamlı olmuştur çünkü bu durum savaşın başarılı taraflarının üyelerinin üreme başarısının artmasını sağlamış olabilir.
Kolektif taş atma becerisini kazandığımız an, meydan avaşlarına girme becerimizi de elde etmiş olduk. Homo erectus bu yeteneği ikiye katlayıp planlamayla işbölümünü geliştirince de strateji oluşturma ve askeri seferler olanaklı hale geldi. Sonuç olarak, sadece kendi grubumuzun üyeleriyle seçici işbirliği yapmak atalarımızın sağduyulu bir tercihiydi çünkü diğer gruplar çabucak en tehlikeli rakiplerimiz olmuştu. Atalarımız besin zincirinin tepesine tırmanınca diğer hayvanların oluşturduğu riskler hızla ortadan kalktı ve çok geçmeden insanlara karşı en büyük tehdit yine insanlardan gelmeye başladı.