Muhabir: Hem yabancı hem de yerli turistler için muharebe meydanı turları düzenliyorsunuz. İki grup arasındaki farkları belirtir misiniz?
Türkiye'nin ilk muharebe meydanları rehberlerinden Serhan Güngör: Yabancı turistlerde öne çıkan duygu merak, öğrenmek ve saygı iken yerli turistlerde daha çok duygu ve milli heyecanları gözlemlemekteyim. Yine de derli toplu bilgi verdiğiniz, harita ile olayları yerinde açıkladığınızda, yerli gezginlerin de öğrenmek için büyük bir ilgi ve iştah sahibi olduğunu söylemeliyim. Çanakkale alanlarına toplumun her kesiminden katılım olmakla birlikte, özellikle kitlesel boyutta yapılan belediye ve çeşitli kurumların düzenlediği gezilerde daha alt gelir grubu katılımcılar gözlenirken, Kurtuluş Savaşı alanlarını turları çok daha az sayıda yapılmakta ve genelde orta ve üst gelir grubu tarafından tercih edilmektedir. Toplumdaki siyasi ve ideolojik kutuplaşmaya paralel olarak, yerli gruplarla Çanakkale'de daha dini motifler merak edilirken, Kurtuluş Savaşı alanlarında Atatürk ve ulusal bilinç temaları daha çok öne çıkmaktadır.
Anlamak ve Anmak
Yabancı gruplarla Türk gruplar gruplar arasındaki temel farkın muharebe meydanına, tarihsel ve doğal çevreye saygı ile ilgili olduğunu da gözlemliyorum.
Çanakkale'de 20 yıldır yaşanan kitlesel turizm hareketi ile tarihi ve doğal çevre tahribata uğramaktadır. Bazı yerel esnaf, turizmciler ve yerel ziyaretçilerin şehitliklerde müzik çalmaları, mekânın anlam ve önemine yakışmayan davranışlar sergilemeleri de her ne kadar önlenmeye çalışılsa da halen gözlemlenmektedir. Avrupa muharebe meydanlarında temel olarak, düzen, temizlik, sessizlik, özen, sanat ve tasarım, çok yoğun ve anlaşılır bilgilendirme, dikkatle korunan tarihi ve doğal çevre öne çıkmaktadır. Çok sayıda irili ufaklı müze de hem özgün objeler, hem