Ramila Bairamovi
@Ramila_Bairamovi
43 okur puanı
Temmuz 2023 tarihinde katıldı
Reklam
Juan Jacinto Muñoz-Rengel – Hastalık Hastası Kiralık Katil)
Bəzi romanlar var ki, janrı ilə, ideyası ilə və qəhrəmanı ilə oxucunu dərhal təəccübləndirir. “Hastalık Hastası Kiralık Katil” də mənim üçün məhz belə bir əsər oldu.
Romanın mərkəzində Bay Y. adlı bir kirayə qatil dayanır. O, peşəkar şəkildə insanları öldürür, amma eyni zamanda ağır bir hipokondriya ilə yaşayır. Daim özündə ölümcül xəstəliklər axtarır, hər gün yeni bir diaqnozla özünü “son günlərini yaşayan insan” kimi görür. Ən maraqlısı isə budur ki, ölümə bu qədər yaxın yaşadığını düşünən biri, başqalarının ölümünü təşkil edən bir insandır. Bu ziddiyyət romanın əsas gücünü təşkil edir.
Əsər təkcə kriminal süjet deyil, eyni zamanda fəlsəfi bir mətn kimi də oxunur. Müəllif ölüm qorxusu, varoluş narahatlığı və insanın öz bədəni ilə münasibəti kimi mövzulara toxunur. Roman boyu Dekart, Şopenhauer, Nitşe və qismən də Kamyu kimi filosoflara göndərmələr hiss olunur. Xüsusilə insanın ölüm qarşısında mövqeyi və qorxunun həyat üzərindəki təsiri bu fəlsəfi qatın əsasını təşkil edir.
Kitabın dili qara yumorla doludur. Absurd vəziyyətlər, ironik hadisələr və qəhrəmanın öz daxili monoloqları oxucunu həm düşündürür, həm də bəzən gülümsədir. Bu balans əsəri sadə bir kriminal romandan çıxarıb daha dərin bir psixoloji-fəlsəfi mətnə çevirir.
Oxuyarkən diqqətimi çəkən əsas məqamlardan biri də budur ki, Bay Y. nə qədər güclü və təhlükəli biri olsa da, öz bədəni və qorxuları qarşısında son dərəcə zəif görünür. Bu isə insanın nə qədər paradoksal bir varlıq olduğunu göstərir: bir tərəfdən nəzarət edən, digər tərəfdən isə öz içində dağılmaqda olan.
“Hastalık Hastası Kiralık Katil” qısa, amma ideyaca çox qatlı bir əsərdir. Həm qara yumor, həm də fəlsəfi dərinlik axtaran oxucular üçün maraqlı bir təcrübə təqdim edir.
9/10
Dante Alighieri – The Divine Comedy
Puan vermedi
Bəzi əsərlər var ki, onları sadəcə oxumaq olmur; onları anlamağa, hiss etməyə və üzərində düşünməyə çalışırsan. “The Divine Comedy” mənim üçün məhz belə əsərlərdən biri oldu.
İlk baxışda bu əsər Cəhənnəm, Əraf və Cənnətə edilən mistik bir səyahət kimi görünə bilər. Lakin oxuduqca anlayırsan ki, Dante yalnız axirət dünyasını təsvir etmir. O, insanın qorxularını, günahlarını, ümidlərini və mənəvi axtarışını poetik bir dillə qələmə alır. Əsər eyni zamanda insanın qaranlıqdan işığa doğru olan daxili səyahətidir.
Dantenin yaratdığı dünya son dərəcə təfərrüatlı və təsirlidir. Xüsusilə Inferno hissəsində qarşılaşdığı obrazlar və onların taleləri uzun müddət yadda qalır. Hər cəza, hər məkan və hər personaj müəyyən bir simvol daşıyır və əsəri sadəcə bir hekayədən daha artıq bir şeyə çevirir.
Kitabı oxuyarkən məni ən çox təsirləndirən məqamlardan biri onun yüzilliklər əvvəl yazılmasına baxmayaraq, insan təbiəti haqqında söylədiklərinin bu gün də aktuallığını qoruması oldu. Günah, vicdan, ədalət, sevgi, peşmançılıq və ümid kimi mövzular əsərin hər səhifəsində hiss olunur. Bu baxımdan The Divine Comedy yalnız orta əsr ədəbiyyatının deyil, dünya ədəbiyyatının ən böyük əsərlərindən biri hesab olunur.
Əsər bəzən mürəkkəb və çoxsaylı istinadlarla zəngin olduğu üçün diqqətli oxu tələb edir. Lakin göstərilən səbr öz bəhrəsini verir. Çünki kitab yalnız bir dövrün düşüncə tərzini deyil, insanın özünü anlamaq cəhdini də əks etdirir.
The Divine Comedy mənim üçün sadəcə bir klassik deyil, həm də insan ruhunun və mənəvi axtarışının möhtəşəm poetik təsviri oldu. Bəzi kitablar zamana məğlub olur, bəziləri isə əsrlər keçsə də öz gücünü qoruyur. Dante Alighierinin bu əsəri məhz ikinci qrupdandır.
8/10
Svetlana Alexievich – Last Witnesses
Bəzi kitablar var ki, onları bitirdikdən sonra da uzun müddət insanın fikrindən çıxmır. “Last Witnesses” - “Son Tanıklar” mənim üçün məhz belə kitablardan biri oldu.
Bu kitab İkinci Dünya Müharibəsini uşaqların gözündən göstərir. Burada nə hərbi strategiyalardan, nə də döyüşlərin gedişatından danışılır. Əvəzində, müharibənin insanların həyatında qoyduğu izləri, xüsusilə də uşaqların yaddaşında açdığı yaraları görürük. Müharibə başlayanda hələ çox kiçik olan insanların xatirələri illər sonra belə eyni ağrı ilə danışılır.
Svetlana Alexievichin ən güclü tərəflərindən biri insanların səsini olduğu kimi oxucuya çatdırmasıdır. O, hadisələri izah etməyə və ya qiymətləndirməyə çalışmır; sadəcə danışanlara yer verir. Nəticədə oxucu özünü sanki həmin insanların qarşısında oturub onları dinləyirmiş kimi hiss edir. Hər bir hekayə qısa olsa da, içində bütöv bir həyat, bir itki və yarımçıq qalmış bir uşaqlıq var.
Kitabı oxuyarkən məni ən çox təsirləndirən məqam müharibənin uşaqlardan nə qədər çox şey aldığını görmək oldu. Onlar yalnız evlərini və ya yaxınlarını itirmirdilər; təhlükəsizlik hissini, qayğısızlığı və dünyaya olan sadə etimadlarını da itirirdilər. Bəzən cəmi bir neçə abzasdan ibarət olan xatirələr belə yüzlərlə səhifəlik romanlardan daha güclü təsir bağışlayırdı.
Bu əsəri oxuyarkən tez-tez düşünürdüm ki, tarix kitablarında müharibələr adətən rəqəmlər, tarixlər və nəticələr vasitəsilə izah edilir. Amma “Last Witnesses” həmin rəqəmlərin arxasında duran insanları göstərir. Kitab müharibənin siyasi və ya hərbi tərəflərindən çox, onun insan ruhunda buraxdığı izlərdən bəhs edir.
“Last Witnesses” tarixi hadisələr haqqında məlumat almaq üçün deyil, həmin hadisələrin insan talelərində yaratdığı izləri hiss etmək üçün oxunmalı olan kitablardandır. Ağır mövzusuna baxmayaraq, son
Reklam