Rojbin daş
@Rojbindas
4 okur puanı
Ocak 2025 tarihinde katıldı
Antropolog Bronislaw Malinowski’ye göre yaşamlarını ölümün gölgesinde sürdüren, “yaşama dört elle sarılan ve onu bütünüyle sahiplenen insanlar onun bir gün sona ereceğini unutmamalıdır.” Malinowski’ye göre, “dinin bütün kaynakları arasında… ölüm kesinlikle en önemli olanıdır.” Psikolog Sigmund Freud da dinin hafifletmeye çalıştığı çaresizlik duygusunun ana kaynağının “ölümün acı verici gizemi” olduğunu belirterek aynı noktaya işaret etmiştir.
Sayfa 28
Reklam
Stoacılık, insanın kendi kendine ve kendisi aracılığıyla yaşaması için kendi dışındaki her şeyden sıyrılması gerektiğini öğretir. Ne var ki bu durumda yaşamın hiçbir nedeni kalmadığından, bu öğreti intihar sonucuna götürür.
İntihar söz konusu olduğunda, boşanma ne kadar uygulanıyorsa evlilik kadını o kadar korur, boşanma ne kadar az görülüyorsa evliliğin kadını koruması da o oranda azalır.
Bencil intihar, insanların yaşamak için artık bir neden görmemesinden ileri gelir. Özgeci intihar, bu nedenin insanlara yaşamın dışında görünmesinden doğar. Varlığını az önce saptadığımız üçüncü tip intiharın kaynağı, insanların etkinliğinin düzeninin bozulmasında ve insanların bundan acı çekmelerindendir. Kaynağı nedeniyle bu sonuncu çeşide kuralsızlık intiharı diyeceğiz.
Elbette bu çeşit intiharla bencil intihar bağlantısız değildir. Her ikisi de toplumun bireyde yeterince var olmamasından ileri gelir. Fakat toplumun var olmadığı alan her ikisinde aynı değildir. Bencil intiharda toplumu arayıp da bulamadığımız yer ortak etkinliktir. Böylece ortak etkinlik nesneden ve anlamdan yoksun kalmaktadır. Kuralsızlık intiharında toplumun bulunmadığı yer bireysel tutkular alanıdır. Bireysel tutkular onları düzenleyecek bir frenden yoksundur. Öyle ki bu iki çeşit intihar, aralarındaki ilişkiye karşın, birbirlerinden bağımsızdırlar. Bizde toplumsal nitelik olarak ne varsa topluma bağlayabiliriz ve isteklerimizi sınırlamayı beceremeyebiliriz. İnsan bencil olmadan da kuralsızlık durumunda yaşayabilir ya da kuralsız olmadan da bencil olabilir. Nitekim bu iki çeşitte intiharı seçenler aynı toplumsal çevrelerden çıkarlar. Biri aydınlar çevresi, düşünce dünyasıdır; öteki sanayi ya da ticaret dünyasıdır.
Herhangi bir canlı, geresinimleri olanaklarıyla orantılı değilse mutlu olamaz, hatta yaşayamaz. Başka bir anlatımla, gereksinimleri onun sağlayabileceğinden fazlasına yöneliyorsa ya da tamamen farklı bir şeyi istiyorsa, sürekli kendisini olumsuz durumda hissedecek ve işlevlerini acı çekmeden yerine getiremeyecektir. Acısız meydana gelemeyen devinimin de bir daha meydana gelmesi olasılığı düşüktür. Karşılanmayan eğilimler körelirler; yaşama eğilimi de ötekilerin hepsinin bir toplamı olduğundan, ötekiler gevşeyince yaşama sevincinin de zayıflaması kaçınılmaz olur.
Reklam