Mağlubiyet iki türlüdür: maddî ve manevî. Maddi mağlubiyetimiz aşikârdır. “İslâm cemaatleri, birbiri ardından velveleli bir tarzda sükût etmekte ve mahvolmaktadır. İslâmiyet'in son müstahkem kal'ası olan Osmanlılık da bugünkü hâl-i perişaniye mâruz kaldı."
Manevî mağlubiyetimiz de inkâr edilemez. Mağlubiyet nedir? “Başkasının şahsiyetini kabul ve iradesine tabi olmak. Gerek Müslümanlar, gerek sarı ırk, elbiselerinden ve evlerinin tefrişatı gibi hayatın maddî tecellilerinden başlayarak, edebiyat, musiki gibi manevî hususatın en munis köşeleri kadar Avrupa modellerini taklit etmektedirler. Hele içtimaî, siyasî, fennî, terbiyevî müesseselerde Avrupa'nın büsbütün şakirdidirler.”