Arda Sever
@Saccha
15 okur puanı
Ekim 2019 tarihinde katıldı
İnsanlar ve diğer büyük beyinli türler arasındaki davranış ve sinir sistemi benzerliklerine bakılırsa, yalnızca insanların bilinçli olduğu görüşüne tutunmak için hiçbir neden olmadığını söylüyordu yalnızca. İnsanlarda bilinçle ilişkilendirilen zihinsel süreçlerin -örneğin geçmiş ve gelecekle ilişki kurma biçimimizin- diğer canlılarda da görüldüğüne dair sağlam kanıtlar var.
Reklam
Şempanzeler sayıları beşe çıkabilen farklı sopa ve saplardan oluşan alet takımlarını taşıyıp yeraltındaki karıncaları avlar veya bal elde etmek için arı kovanlarına saldırırlar. Bir kuyruksuz maymunun bir planı olmadan çok sayıda aleti aradığını ve yanında taşıdığınıdı düşünmek zordur.
Bu sorun kuyruksuz maymunların bir alet seçtikleri ama bu sefer ödüllerin göz önünde olmadığı benzer bir deneyle değerlendirildi. Maymunlar gelecekte kullanılabilecek bir aleti, hemen yanına konmuş üzüme tercih ettiler.
Biliminsanları bir grup şempanzenin delikleri ketçapla doldurulmuş yapay bir "termit" yuvasının içine çubuklar batırıp beslenmesine izin verdiler. Deneyin başlangıcında tüm üyelerin tek başına beslenebilecekleri kadar çok sayıda delik bulunuyordu, ardından her gün delik sayısı birer birer azaltıldı, taki çok az kalıncaya dek. Her deliği tekelleştirmek mümkün olduğundan şempanzelerin gittikçe tükenen kaynağa erişmek için rekabete girip kavga edecekleri düşünülüyordu. Ama böyle bir şey olmadı. Tam tersini yaparak yeni koşula uyum sağladılar: Geri kalan deliklerin etrafında sakin sakin toplandılar - genellikle bir seferde iki kişi, bazen de üçlü olarak - ve çubuklarını sırayla batırdılar, bütün şempanzeler nazikçe kendi sıralarını bekliyordu. Biliminsanlarının tüm gözlemlediği, çatışmalarda artış yerine paylaşım ve sıra bekleme davranışı olmuştu.
İşte tam bu noktada yaşlı dişiler devreye girer. Arnhem kolonisinin hanımağası Mama muhteşem bir arabulucuydu: Hiçbir erkek onu umursamamazlık edemez veya düşüncesizce kavga çıkarıp onun gazabını üstüne çekemezdi. Önce erkeklerden birine yaklaşıp onu tımarlar, ardından da yavaşça rakibinin yanına giderdi, ilk erkek de onun arkasından gelirdi. Mama arkasını dönüp ilkini kontrol ederdi, eğer o gönülsüzse dönüp ona kolunu atardı. Sonra da ikinci erkeğin yanına otururdu, her iki erkek iki yanında durup onu tımarlardı. Sonunda Mama olay yerinden uzaklaşırdı ve erkekler öncesinden daha da gürültülü bir şekilde solur ve ağızlarını şapırdatırlardı - tımara hevesli olduklarını gösteren sesler. Ve tabii ki çoktan birbirlerini tımarlamaya başlamış olurlardı.
Reklam