Bilim ve teknolojiyi çok iyi kullanan, çağdaş ve sözümona kişilikli milyonların yeniden ve gönüllü bir şekilde egemenlerin hizmetine girdiklerine şahit olmuyor muyuz? Eski den tevekkül kültürü dincilikle sağlanırdı, bugün bu hem dincilikle hem de birbirinden farklı binbir türlü aygıtla (eğitim, sosyal medya, yasalar) pekiştirilmektedir.
Burjuvazi kitlelere etkin siyaseti yasaklayarak, devrimci ütopyalara ket vurarak uygarlaşmanın kültürel ayağını yok etmiştir. Bununla birlikte irade göstermenin, direnme gücünün ve eleştiri kültürünün de temelini yok etmiştir.
Bunun bir başka sonucu ise toplumda siyasi yorgunluk, bezginlik ve hayal kırıklığıdır.