Ya ilk sanat eseri? Güney Afrika'nın Blombos Mağarası'nda bulunan kök boyası yapmak için kullanılan kırmızı taş bloğu, şu ana kadar keşfedilmiş en eski insan kültürüne aitti ve yaklaşık 70.000 yıl önce yapılmıştı.
Kozmos: Yıldızlara Uzanan Merdiven
Peki, onlara göre Tanrı neredeydi?
Her yerde. Taşlarda, nehirlerde, ağaçlarda, kuşlarda ve tüm canlılarda. Ve yarım milyon yıl boyunca insan doğası bu şekildeydi.
Hayatta kalabilmenin kanıtlarını cinsiyet eşitliğini sağlamada ve acı verici de olsa kaynakları eşit miktarda paylaşma çabalarında buluyoruz. Bu toplulukların çoğu, diğerlerine ne kadar çok ihtiyacımız olduğunun bilinciyle hareket ediyorlardı.
Avcı toplayıcı atalarımız arasında en çok değer verilen erdem alçak gönüllülüktü. Sanki atalarımız en çok kendini beğenen avcının grup için en büyük tehlikeyi teşkil ettiğinin farkındaydılar.
İnsanların omuz silkerek "insanın doğasına ver" deyivermeleri aklımı karıştırıyor.
Genellikle bizim açgözlülüğümüz ve kibrimiz de vahşiliğimizle ilgiliymiş gibi konuşuyorlar. Ancak yarım milyon yıldan daha fazla bir süredir insanız. Biz bu zamanın çoğunda konuştukları gibi değildik. Bunu nereden biliyoruz? Kâşiflerin ve antropologların gözlemleriyle ortaya çıkan ve dört yüzyıl boyunca yaşamış avcı toplayıcı toplumlarla ilgili bilgi birikimlerinden. Elbette istisnalar da vardır. Kıtlık daima içimizdeki en kötü yanları ortaya çıkarmıştır. Ancak baskın fikir birliğine göre, insanlar birbirleriyle ve çevreleriyle görece bir uyum içinde yaşamışlardı.
Bugün genlerimizin büyük bir kısmı, yaklaşık %99 kadarı onlarınkiyle aynı. Öyleyse bizi şempanzelerden bu kadar farklı yapan şey nedir? Dünyada şu ana kadar yaşamış olan beş milyar farklı tür içerisinden, uygarlık kuran, dünyayı değiştirebilen, uzay yolculuklarına çıkan bir yaşam formuna neden sadece biz dönüştük?
Ateşi keşfimizin üzerinden çok fazla zaman geçmedi. Bir şekilde kendimizi ışık hızında iletişim kurabilen varlıklara dönüştürdük. Atomların, parçacıkların ve hücrelerin içini görebilen varlıklara. Zamanın başlangıcına bakıp sonsuzluğun kenarındaki, bizden milyarlarca ışık yılı uzaklıkta bulunan uzak galaksilerin ışıklarını bulan varlıklara.