Osmanlı İmparatorluğu, Trakya'dan Erzurum'a doğru, koca gövdesini yan yatırmış, göğüslerini sömürge ve milletlerin ağzına teslim etmiş, artık sütü kanı ile karışık emilen bir sağmal idi.
Akıllı insanlar mutluluğun sağlığa benzediğini çok önceden fark etmiştir: Mutluyken fark etmezsiniz; ama yıllar geçtikçe, geçmişte kalan mutluluğunuza ilişkin anılar, ah anılar!...
Zalim bir kader tarafından yenilmiş, harap düşürülmüş ve ezilmiş hissediyorum kendimi. Beni bu sapa yere bırakmış, tek bir yol gösterenim olmadan bir başıma mücadele etmek zorunda bırakmıştı hayat.