Batının ve Batı kültürünün soğuk savaş sonrası potansiyel rakibi olarak İslam Dünyasını görmektedir. Çünkü İslam batı kültürünün temelini oluşturan liberalizm ve kapitalizm karşısında güçlü bir direnç sergileyecek değerler manzumesine sahiptir. Fukuyama'nın liberalizmin küresel hakimiyetinin ve getireceği olumlu gelecek projeksiyonuna karşı çıkmakta olup potansiyel çatışmaların kültürel temelli olacağını öne sürmektedir. Kültürü büyük oranda şekilendiren olgu din olduğu içinde islam dini burada potansiyel ve en güçlü rakip olarak görülmektedir
Türk bilgini katip çelebi (ö.1657) osmanlının gerileyişine kafa yorar ve sorunun "eski alimlere sadakat yüzünden yeni ilimlerin ve düşüncenin, felsefenin yasaklanmış olması" olduğunu belirtir