Özgür irade bir gaye, bir nihai hedef, bir idealdir. Bu gayeye doğru koşacağız, bu manevî olgunluğu kazanmaya çalışacağız. Fakat bu dâhice kudretin bizde olmadığını ve her ideal gibi bir seraba benzeyerek daima yaklaşıldıkça varılmasının imkânsız olduğunu bilmeliyiz. Hayatının her devresinde ahlâken hiçbir kötülükte bulunmamak, kimsenin gücü dahilinde değildir. Özgür irade teorisi doğru olsaydı, hiç olmazsa bir tek kişinin, bütün hayatı boyunca ahlâkında ve iradesinde hiçbir eksiklik göstermeyerek yaşadığına şahit olmanın mümkün olması gerekirdi. Nefsimizi, çevremizi yakından inceleyelim. Böyle hayali bir şahsa insanlık henüz rastlamış mıdır?