Ruhî ve fikri yapımı islâm kültürüne aykırı, yabancı kaynaklı kültürel kalıntılardan o sıralar henüz arındıramamıştım. Bakış açımı daraltıp görüş netliğimi bozan bu kalıntılar, bu konuda doğru bir sonuca ulaşmamı engelliyordu.
Daha sonra fikrî ve ruhî yapımın yabancı unsurlardan arınıp durulmasıyla mesele benim açımdan aydınlığa kavuştu. O zaman anladım ki medenî vasfına sahip olabilecek yegane toplum İslam toplumu imiş.