Mısır'da Eyyubi ordusundaki azatlı emirler tarafından kurulan Memlük Devleti, Aynicâlût Savaşı'nda kazandığı zaferle Orta Çağ'ın belki de en kritik başarılarından birine imza atmıştır. Moğolların batıya ilerlemesini engelleyerek İslam coğrafyasını büyük bir yıkımdan kurtaran Memlükler, Moğollara uzun zamandır tatmadıkları mağlubiyet duygusunu tattırarak psikolojik bir üstünlük elde etmişlerdir. Hatice Güler'in kaleme aldığı Memlükler (1250-1517), devletin yalnızca siyasî yapısına teşkilâtına ve müesseselerine yer vermekle kalmıyor, aynı zamanda mimariden sanata, ticaretten gündelik yaşama geniş bir yelpazede Memlüklerin Türk-İslam dünyasında bıraktıkları izleri de okuyucularla paylaşıyor. Memleketlerinden küçük yaşta kölem olarak getirilerek dili, dini, kültürü tamamen yabancı bir ülkede ve hiç tanımadıkları bir coğrafyada şahsî kabiliyetleri, liyakatleri, disiplin, cesaret ve savaşçılık gibi vasıfları ile temayüz eden memlükler, kısa zamanda o ülkenin önce hâkim askerî sınıfı sonra ise sultanı olmuşlardır. Diğer imparatorluklarda görülen hanedan ve veraset usulünden ziyade kendilerine has bir siyasî ve askerî yapı inşa eden Memlükler, özellikle ilmiye sahasında Osmanlı İmparatorluğu'nu etkilemiş, 1517'de Osmanlı İmparatorluğu tarafından fethedildikten sonra da bu etkisini genişleterek devam ettirmiştir. Memlükler askerî bir sınıf olarak varlıklarını Kavalalı Mehmed Ali Paşa'nın 1811'deki toplu katliamına kadar devam ettirmişler, Mısır ve civarında yaşanan hadiselerde başat roller oynamış ve bölge politikalarının şekillenmesinde söz sahibi olmuşlardır. Memlükler (1250-1517), Osmanlılar ve Safevilerle beraber çağının en önemli üç devletinden biri olan Memlük Devleti'nin
serencamını her yönüyle gözler önüne seriyor.
David Alayon'un üç makale halinde Bulletin of the School of Oriental and African Studies'te neșredilmiş olan "Studies on the Structure of the Mamluk Army I-ll-III" adlı çalışmasını, günümüz Türkçesine çevirmek suretiyle bir kitap altında toplamaya çalıştık. Ekseriya Memlukların devlet sistemi ve ordu teşkilatı ile ilgili araştırmalar yapmış olan Ayalon'un bu çalışması, Memluk Ordu Teşkilatına ilişkin kıymetli bilgiler ihtiva ettiğinden bu alanda çalışmış yerli ve yabancı birçok bilim insanlarının istifade ettiği önemli kaynaklardan birisidir. En alt kademeden en üst kademeye kadar ordu ve üst yönetim mensuplarının konu edildiği bu eser, öyle umuyoruz ki ülkemizde bu alanda çalışacak olan bilim insanlarının inceleme sahalarına ayrıca
katkıda bulunacaktır.
Memluk Ordusunun Yapısı Üzerine Araştırmalar 1-2-3David Ayalon · Türk Tarih Kurumu Yayınları · 20152 okunma
Hadis tarihinin önemli dönemlerinden olan Memlüklerin son asrına odaklanan bu eserde, Memlük coğrafyasının Dımaşk'la birlikte iki büyük ilim merkezinden biri olan Kahire'nin hadis ilmi ve tarihiyle alakalı başlıca unsurları yaklaşık yüz otuz yıllık bir kesitte ele alınmaktadır.
Hadis eğitiminin bütün merhaleleriyle verildiği kurumlar, bu kurumlarda bulunan kadrolar ve bunlara atanan başta muhaddisler olmak üzere tüm görevliler, kadroların babadan oğula intikal etmesiyle ortaya çıkan muhaddis aileleri gibi konular derinlemesine incelenmektedir. Ayrıca dönemin önde gelen muhaddislerinin kendi aralarındaki başlıca tartışma konuları, ulema dışındaki halkın hadis algısı ve dokuzuncu yüzyılda hâlâ önemini koruyan rihleler de kitapta kendine yer bulmaktadır. Bu dönemde medrese ve darülhadisler dışında yapılan hadis derslerine de işaret edilerek, hadis eğitim ve öğretiminde kurumsallaşmanın zirve noktası olan dokuzuncu/on beşinci asırda hadisin sadece kurumlarda öğretilmediği, kurum dışı hadis eğitim öğretiminin hâlâ yaygın biçimde devam ettiği de gösterilmektedir.
