Teyy
@Teyve
Öğrenci
İstanbul
24 okur puanı
Mart 2017 tarihinde katıldı
Birlikte yaşamamızın vardığı yer insanın insanı sömürmesi suretiyle işleyen bir toplum düzeni ise yani toplum hayatı "insan insanın kurdudur" kuralına uyularak işleyiş gösteriyorsa demokrasiden beklenilen bir türlü olacak; eğer o toplumun insanları "birimiz hepimiz, hepimiz birimiz için" kuralı uyarınca yaşamayı benimsemişlerse demokrasi talepleri başka türlü tezahür edecektir. Katılım ancak ikinci yaklaşımın ürünü olabilir.
Batı medeniyetinin, dolayısıyla dünya sisteminin yer küreyi etkisi ve baskısı altına alma süreci bazı insanların diğer bazı insanlara ait maddi ve manevi değerleri yağmalamasıyla yaşandı. Günümüzde aynı sürecin yürürlükte olduğunu ve üstelik yolu üzerindeki engelleri kolaylıkla kaldırarak hızlı mesafe katettiğini görüyoruz. Demek ki bugün toplumlara baskın çıkan sadece yağmalama ahlakıdır. Bu ahlak içinde demokratik talepler öncelikle kendini yağmalatmamak yönünde olacaktır. Ama yürürlükteki ahlak tahrip edilmediği takdirde insanlar yağmadan zarar görmemenin yolunun yağmaya iştirak etmekten geçtiğine inanacaklardır. Nitekim, öyle olmaktadır ve yalnız Türkiye'de değil, dünya sisteminin hükümranlık kurduğu her yörede "köşe dönücü" felsefenin yerleşmesinin dayanağı budur.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Tarım, sanayi ve hizmet sektöründe çalışan insanlar sadece bir koloni halkının sahip olduğu ruh durumuyla faaliyetlerini devam ettirebiliyorlar. Öyle yapmadıkları zaman askeri müdahale geliyor. Enflasyonu değil durdurmak, yavaşlatmayı bile başaramayan Türkiye ırk bağları olduğu öne sürülen ülkelerin liderliğine göz koyuyor. Eğitim ve öğrenim düzenini değil ıslah etmek, yozlaşmasını bile önleyemeyen Türkiye etnik farklılaşmaya bir çözüm bulacağını sanıyor.
Devletin devamını sağlayan halkın katılımı değil. Esasen bir devletin varlığı doğrudan doğruya bir kesim insanın "iktidar" kullanma başarısına dayalıdır. Devletin iktidarı ve halkın yönetime katılımı arasındaki ilişkiyi yerli yerinde kavrayabilmek için her şeyden önce katılımdan neyi anladığımızı açıklıkla dile getirmeliyiz. Toplu halde yaşamak zorunda bulunan insanlar ister istemez içinde yaşadıkları topluluklara katılmış durumdadır. Bu kaçınılmaz birlikte oluşla "katılım" arasında belirgin bir fark var. İnsanlar arasındaki ırk, dil, din ve nihayet kültür birliği onları zorunlu beraberliğe itebilir. Böyle bir beraberliğin kaçınılmaz ürünü olarak bu insanlar devlet veya devlet benzeri örgütlenmeler içinde bulunabilirler. Irk, dil, din ortaklığı yüzünden yan yana gelmiş bir topluluğa katılmış bulunmak "katılım" değildir. Katılım, bir insanın içinde bulunduğu uğraşı topluluğun kaderiyle ilintili kılması demektir. O halde katılımın iki unsuru var: birincisi insanın topluluğun varlığı ve devamı bakımından anlama sahip bir uğraşı olması; diğeri bu uğraşın topluluğun kaderine bağlanması. Diyebiliriz ki katılım dışardan farkedilebilecek belirtilerden çok insan ve insanların iç bütünlüğüne dayalıdır. Katılım bir başarıya ulaşmaya değil, bir başarıyı tekrar etmeye yarar ve bu anlamda tarihin bulunması ile katılım aynı yönde hareket eden toplum değerleridir. Katılımını sağlamış yani tarihini bulmuş bir toplum, bir "millet" devletlerin yıkılması, toplulukların parçalanması gibi etkilere maruz kaldıktan sonra bile varlık gösterme başarısını tekrar edebilirler. Katılımı aşağı seviyede kalmış topluluklar ise dış belirtilerden aldıkları güçle devletler kursalar ve devam ettirseler bile başarılarını tekrar edecek dayanaklardan mahrum kalırlar. Bu topluluklar için
Farketmemiz, anlamamız gerekir ki mirası bize en yakın olan Osmanlı devleti yöneten ve yönetilen arasındaki bağın "nomos" aracılığıyla kurulduğu bir toplumu işler kılmış, ama siyasi katılımı sağlamaktan uzak kalmış bir kuruluştu. Yani en azından klasik çağında kendine mahsus bir hukuk devleti sayılırdı. Buna karşılık reaya ve köylünün katılımına bir devlet olarak kapalıydı. Müslüman ahali siyasi yapıyı devletin İslam'ı yegâne geçerli görüş sayıyor olmasından ötürü kendine ait kabul ediyor, yine de bu kabul Müslüman ahalinin tek taraflı rızasından başka bir anlam taşımıyordu. Gerçi Osmanlı devlet kuruluşunda feodalizmi yaşamış Avrupa'nın sınıf ayrımı geçerli değildi ve yönetici zümrede yer almak için kan bağı, toprak mülkiyeti gibi kayıtların zorlayıcı baskısı yoktu. Dolayısıyla toplumsal üstünlük bakımından yukarıdan aşağıya ve aşağıdan yukarıya geçiş oldukça esnek esaslar dahilinde cereyan ediyordu. Ne var ki bu esneklik yalnızca devlete dahil olanların yararlanabildiği bir hareketliliğe mahsustu. Devletle halk arasındaki çizgi kalın bir çizgi değildi belki, ama kesin bir çizgiydi.
Muhatap olduğumuz her teklifte, atacağımız adımlara ilişkin her değerlendirmemizde insan olarak bizi tedirgin eden bir ruh durumunu yaşarız. Bu ruh durumu şimdiki "ben”imizin bir önceki "ben”imizle ilişkisinde bizi zorluklara sürükler. Nietzsche’nin dile getirdiğine göre "Hafıza bunu ben yaptım der, gurur bunu ben yapmış olamam der ve her defasında iddiasından vazgeçen hafıza olur." Yani insanlar olarak bizler gururumuzun düzenleyici etkisine gerçekleri kabulden doğan katlanma zaruretinden daha fazla kapılırız. Aynı olayı yaşayan iki insan bir süre sonra yaptıkları değerlendirmede gerçeği değil gururlarının onlara yaptırdığı tercihleri yansıtır duruma gelirler. Gururun böylesine baskın çıkışı, insanların geleceklerine bir arınma isteğiyle atılma çabalarının bir sonucudur. Arınma isteğinin sanıya (zanna) dayandırılması ile doğruya (hakka) dayandırılması kâfirle müslümanı birbirinden ayıran çok önemli bir kıstas olarak hesaba katılabilir. Sanıya dayanan arınma isteği beraberinde hiç bir yükümlülük ve sorumluluk getirmediği için "kir"i olduğu gibi bırakır. Arınmak isteyenin gerçeklerden kopuk olarak haklılaştırılmasını öngörür. Böyle bir kabulün sonucu insan elinden ve dilinden sadır olan hataların yerli yerinde birer olgu gibi anlaşılmasına varır. Oysa doğruya dayanan arınma isteği öncelikle "emr-i bi'l-ma'ruf ve nehy-i ani'l-münker" gerektirir. Arınmayı doğruya dayanarak ve dayandırarak gerçekleştirmek isteyenin önünde arıtarak arınmak ve arınarak arıtmak gibi bir hedef vardır. Diyebiliriz ki doğruya dayanmak aynı anda hem etkin ve hem de edilgin olma zorunluluğunu getirir. Arındığı halde arıtmayan insan ilişkilerinde baskıcı bir tutumun yürürlüğe girmesi için yer açar; arıttığı halde arınmayan ise bu baskıcı tutumu bizzat ve bizatihi uygulama alanına sokar.