Sodom ve Gomore, milli mücadele yıllarının İstanbul’unu, işgal kuvvetlerinin kontrolü altındaki İstanbul’unu anlatan bir Yakup Kadri romanıdır.
Edebiyatımızda milli mücadele genellikle cepheler üzerinden anlatılmıştır. Cephelerdeki askerlerin kahramanlıkları, cephe gerisinde çalışan Anadolu insanının fedakarlıkları aktarılmıştır daima. Ancak Yakup Kadri, bu romanında cepheyi ya da cephe gerisini ele almamış Osmanlı’nın işgal altındaki başkenti olan İstanbul’u ele almıştır.
Romanda Leyla ve Necdet isimlerindeki genç çiftin marazî aşkı çerçeve olarak kullanılıp yaşanan ahlaki çöküntü, manevi buhranlar ve değişen Osmanlı cemiyet hayatı okura net olarak gösterilmiştir.
Anlatıcı, s.195’te İstanbul için, “Çağdaş Sodom” tabirini kullanmıştır. Bilindiği gibi Sodom ve Gomore şehirlerinin halkı Tanrının buyruklarını yerine getirmedikleri ve sapkın ilişkiler ağına düştükleri için gazaba uğramışlardır. Bu bakımdan bakınca romanın ismi içeriğine dair oldukça ipucu vermektedir çünkü artık işgal kuvvetlerinin hüküm sürdüğü İstanbul’da da eşcinsel ilişkiler, aldatmayı alışkanlık haline getirmiş çiftler, gece partileri ve içkili meclisler olmazsa olmazlar haline gelmiştir.
İngiliz ve Fransız zabitleri verilen davetlerde Türk kadınları arasında adeta paylaşılamaz konumdadır. Bu durumlar adeta cemiyet tarafından kabul edilmiştir ve kendileri de bu sistemin bir parçası olmuştur.
Kabullenemeyen ve pasif direnişe geçen tek roman kişisi Necdet’tir. Bu konuda şöyle bir sitemi de vardır:
“Ve bize azap verenler bizden meserret(sevinç,şenlik) talep ettiler. Ve yüreğimiz kan ağlarken bizden tatlı muhabbet sözleri ve neşe verici şarkılar istediler.”
Bir yandan devam eden milli mücadeleye katılma isteği duyarken diğer yandan Leyla’yı düştüğü bataklıktan kurtarmaya çalışır.
Milli mücadele yıllarına
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
İnsanın kalbi ne acayiptir? Bir vakit onun ıstırabına sebep olan şey başka bir vakit sevinmesine sebep oluyor.
Ah, yaşamak ne tatlı ! Her şeye rağmen, her ihtimale, her şüpheye hatta her tecrübeye, her kanaate rağmen yaşamak .
Adam sen de; hayat dediğimiz şey bu sizin oynadığınız sahneden çok daha geniştir ve çok daha çeşitli, çok daha girintili çıkıntılı bir şeydir. O yalnız güzellikleri, doğrulukları, ahenk ve düzeni ile degil, aynı zamanda bütün çirkinlikleri, kirleri, kabalıkları ve sizin bana yakıştırdığınız hayvanilikleri ile güzeldir.
Aşk her şeyden evvel hissî bir alışkanlıktır. Gözlerimiz belli bir güzelin yüzüne alışır; muhayyelemiz belli bir hava içinde sarılı kalır; kalbimiz yalnız bir sesin, bir ismin tiryakisi olur ve işte bunu değiştirmek zorunluluğu başgösterince insan kendisini çırılçıplak soyulup sokağa atılmış kimsesiz, avare yaşamaya mahkûm olmuş hisseder. Kendi kendine: “ Ben şimdi nereye gitsem, ne yapsam? “ diye söylenir. Artık âlemdeki bütün vazifeleri ona sona ermiş gibi gelir. Bütün organizmasında,tıpkı sıcak bir memleket mahsulü olan bir ağacın soğuk bir iklime getirildiği vakit gösterdiği hazin can çekişme manzarasına benzeyen bir hal gelip çatar.