Süt çıkarmak için hayvanın memesini fazla sıkan onu tahriş eder, örseler, süt yerine pıhtı çıkarır; çok hızlı sümkürenin burnu kanar, insanları fazla sıkıştıran, direnmelere, ayaklanmalara yol açar.
"Herkesin istediğini yaptığı yerde hiç kimse istediğini yapamaz; efendinin olmadığı yerde herkes efendidir; herkesin efendi olduğu yerde herkes köledir."
-Bossuet
Yunanlılarla Romalılar siyasî rejimleri yüzünden iç savaşlara girişmiş, sonunda mahvolup gitmişler... bunlar unutuluyor da askerî zaferleri ve ikballeri halk hükümetinin eseri olarak gösteriliyor. Ne büyük gaflet.
Bizde niçin bir Bodin, bir Hobbes, bir Bossuet yetişmemiş?
Neden yetişsin... Mutlakiyetin bu yavuz nazariyecileri Osmanlı ülkesinde yaşasalar Zat-ı Şahanenin destancısı olurlardı. Ülkelerinde gerçekleştirdiğini göremedikleri âdil ve kerim devlet rüyasını, Osmanlı gerçekleştirmiştir. Padişahın müdafaaya ihtiyacı yoktu. Padişahlık müessesesi hiçbir zaman tehlikeyle karşılaşmamıştı ki.