Avrupa’nın yeni güçlenen sömürgeci devletleri, Hollanda, Fransa ve İngiltere, bir yanda aralarında çatışırlarken öte yanda yeni dünyadaki İspanyol ve Portekiz sömürgelerini teker teker ellerine geçirmeye başladılar. 17. yüzyılda bu üç devlet, kendi Amerikan kolonilerinin İspanyaya kabul ettirdikten sonra İngiltere Hollanda’yı denizlerde iki kez yendi ve 1667’de Hollandalıları kuzey Amerika’dan attı. İngiltere, 1688-1763 tarihleri arasında kuzey Amerika Kolonileri üzerindeki denetim yüzünden tam dört kez Fransa ile savaştı.
Tüm malların fiyatı 1550-1600 arasında ortalama olarak iki kat artmıştı. 1650 de buğdayın fiyatı paris pazarında 1500 dekine göre 15 kat daha pahalıydı bu sürekli enflasyon, her yerde ve her zaman olduğu gibi, en çok sabit gelirleri etkiledi. İleride incelenecek olan ve aynı dönemde ortaya çıkan din savaşlarda enflasyonun bu kesim üzerinde yarattığı kötümserliğin, hükümetlerin vergileri artırmalarının ve sonuç olarak etrafı kasıp kavuran ekonomik anarşinin payı büyüktür.
Yeniden doğuş anlamına gelen Rönesans;
Fransa, alman imparatorluğu, rus Çarlığı, Osmanlı devleti gibi büyük ve despotik devletlerde değil, Floransa venedik Portekiz Hollanda ve İngiltere gibi despotik olmayan küçük kent devletlerinde ya da metropollerde doğmuştur.
Siyasal birlik sağlamdı.
Osmanların bir başka üstünlüğü daha önceki Müslüman Arap etkilerinin yaratmış olduğu imajın aksine, düşmanlarına dinsel bağnazlıkdan uzak bir biçimde bakmalarıdır. Bu son Roma imparatorluğunu yakından inceleyip, yönetimsel yeteneklerinden yararlanabilmişlerdir. Devletin sınırları içine giren Hristiyanların zorla dönüştürülmesine başvurmamış, dinlerini ve kültürleri benliklerini sürdürmelerini, büyük bir hoşgörü ile izin verilmiştir .
İslam dünyasında kurulan devletlerden daha uzun ömürlü olanı, I.haçlı Seferi nde Hristiyan başarılarına karşı Müslüman tepkisinden yararlanan Selahattin Eyyübi’in Mısır, Suriye ve Irak’ta sağladığı birliktir.