Yusuf Atalay
@Yusuf04a
Semavi Dinlerin "Mezhep" Maskesi Altında Parçalanması
Semavi dinler – Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam – temelde aynı kökenden, Hz. İbrahim’den geldiklerini iddia ederler. Tek Tanrı’ya inanç, peygamberler silsilesi ve kutsal kitaplar üzerinden büyük bir “kardeşlik” anlatısı kurulur. Peki gerçekte ne oluyor? Bu dinler, “mezhep” adı altında o kadar derin bölünmelere uğramış ki, artık birbirinden ayrı dinler haline gelmiş durumda. Ama bunu kabul etmek yerine, hâlâ “aynı dinin farklı yorumları” diye yutturmaya çalışıyorlar. Bu, hem entelektüel bir samimiyetsizlik hem de tarih boyunca milyonlarca insanın kanına mal olmuş bir illüzyon.
Başlayalım Hristiyanlıktan. İsa’nın tebliğ ettiği “sevgi ve kurtuluş” mesajı, daha ilk yüzyıllarda parçalandı. Katolik, Ortodoks, Protestan… Sayısız mezhep ve kilise. Katolikler Meryem’e ve azizlere tapınma derecesinde hürmet ederken, bazı Protestanlar bunu putperestlik sayıyor. İsa’nın tanrılığı konusunda bile konsensüs yok; bazıları “Tanrı’nın oğlu” derken, Unitaryenler bunu reddediyor. Haçlı Seferleri’nden Reformasyon savaşlarına, mezhep farkı uğruna Avrupa’yı kana buladılar. Bugün bile Kuzey İrlanda’dan Latin Amerika’ya kadar mezhep ayrılıkları siyasi ve sosyal çatışmaları besliyor. Aynı İsa’ya inandıklarını söyleyen insanlar, birbirlerini “gerçek Hristiyan değil” diye dışlıyor. Bu, din mi yoksa farklı dinler mi?
Yahudilik’te durum daha da çarpıcı. Tevrat aynı Tevrat ama Ortodoks Yahudilerle Reform Yahudiler arasında uçurum var. Birinciler Talmud’u, geleneksel kuralları (kashrut, Shabbat) katı şekilde uygularken, ikinciler modern hayata uyarlamış, hatta bazıları “kültürel Yahudi” olmayı yeterli görüyor. Ultra-Ortodokslar ile laik Yahudiler arasında evlilik, ordu hizmeti, kamusal alan gibi konularda neredeyse düşmanlık düzeyinde gerilim
Reklam
Sosyal Medya Aşkı: Parlak Ama Kırılgan Bir Yalan
Sosyal medya, aşkı bulmayı inanılmaz kolaylaştırdı gibi duruyor. Birkaç kaydırma, beğeni, DM’den başlayan sohbet… Birkaç hafta içinde “seni çok seviyorum”lar, ortak playlist’ler, “bizim şarkımız”lar. Her şey çok hızlı, çok yoğun, çok mükemmel. Ama işte tam da bu “çok”lar tehlikeli.
Gerçek hayatta aşk zaman alır. Birinin sabah uykulu halini görmek, kötü gününde sabretmek, tartışmak ve barışmak… Bunlar yavaş yavaş oluşur. Sosyal medyada ise her şey anlıktır. En güzel kareler, en zekice cevaplar, en romantik trip fotoğrafları. Karşıdaki insanı değil, onun yarattığı imajı âşık oluyoruz çoğu zaman. O imaj da genellikle özenle kurgulanmış bir karakter. Sonra gerçek hayatta tanışınca “Bu mu o kişi?” şoku yaşıyoruz. Çünkü ekrandaki versiyonuyla gerçekteki versiyonu arasında uçurum var.
Bir de şu var: Sosyal medya aşkları genellikle performansa dönüşüyor. İlişkiyi yaşamaktan ziyade “ilişki yaşıyormuş gibi” görünmek ön plana çıkıyor. Her anı story’ye koymak, sevgilinin fotoğraflarını sergilemek, “couple goal” etiketi… Aşkı içselleştirmek yerine dışa vurmak, onay almak için kullanmak. Bu da ilişkiyi gerçekten derinleştirmek yerine yüzeyde tutuyor. Gerçek sevgi sessizce de var olabilir ama sosyal medya “göster yoksa yok” diyor.
Felsefi Hayat Manifestosu
1. Varoluşun sorumluluğunu omuzla.
Evren sana bir anlam sunmadı. O hâlde sen ver. Sartre’ın dediği gibi, mahkûmsun özgürlüğe. Her sabah kalktığında “Bugün ben kim olacağım?” sorusunu sor kendine ve cesaretle cevapla.
2. Anı yaşa, ama körü körüne değil.
Marcus Aurelius’un stoacı soğukkanlılığıyla geçmişe takılma, geleceği de fazla övme. Şimdi’nin içindeki tek gerçek bu. Fakat farkındalıkla yaşa; her nefeste “buradayım” de.
3. Acıyı reddetme, dönüştür.
Nietzsche’nin “Beni öldürmeyen şey güçlendirir” dediği gibi… Acı kaçınılmaz. Ama ona anlam vererek katlan. Yaranı hikâyeye, kırılmanı bilgelik haline getir.
4. Her şey geçicidir, o yüzden kıymetli.
Herakleitos’un ırmağında bir kez bile aynı suda yıkanamayız. Sevdiklerin, sen, bu beden… Hepsi akıyor. Tam da bu yüzden onları daha sıkı sarıl, daha derin sev.
5. Kendini bil, ama sabit sanma.
Sokrates’in “Kendini bil” emri hâlâ geçerli. Fakat Herakleitos’un değişiminden de vazgeçme. Sen bir süreçsin, bitmiş bir ürün değil. Her gün yeniden doğmaya izin ver.
6. Absürdlüğe rağmen isyan et.
Camus’nun Sisifos’u gibi… Evren anlamsız olabilir. Ama sen yuvarladığın kayayı her seferinde daha dik bir gülümsemeyle yuvarla. İsyanın en güzel hali budur: bilinçli ve coşkulu yaşamak.
7. Bağlantı, ayrılıktan daha derindir.
Varoluş yalnızdır ama insan başka insanlarla anlam kazanır. Empatiyle, şefkatle bağlan. Başkalarının acısını ve sevincini kendi varoluşunun bir parçası olarak hisset.
8. Özgürlüğün bedelini ödemekten korkma.
Gerçek özgürlük, başkalarının onayını, toplumsal normları, hatta kendi eski “ben”ini reddetme cesaretidir. Bazen yalnız kalacaksın. O yalnızlığı da kucakla.
9. Merakını hiç yitirme.
Aristoteles’in “Bütün insanlar doğal
Kur’an’ın ilahi kaynaklı olduğuna işaret eden en güçlü bilimsel unsurlar, önceden verilmiş bilgi (prior knowledge) ve uzun vadeli tutarlılık üzerine kuruludur. 7. yüzyıl Arabistan’ında okuma-yazma bilmeyen bir kişinin dile getirdiği bazı ayetler, ancak modern bilimle kesinleşen gerçeklerle şaşırtıcı derecede uyumludur. Bu uyumlar, tesadüfle açıklanması zor bir spesifiklik taşır.
Embriyoloji
Kur’an, 23:12-14. ayetlerde insanın yaratılış aşamalarını şöyle sıralar: nutfe (sperm damlası), alaka (yapışkan/asılı hücre topluluğu), mudga (çiğnenmiş et parçası), kemiklerin oluşumu ve ardından kemiklere et (kas) giydirilmesi. Bu sıralama, modern embriyolojinin bulgularıyla büyük paralellik gösterir: zigot → blastosist (rahme tutunma) → somit evresi (çiğnenmiş et görünümü) → kemikleşme ve kasların kemikleri sarması. 20. yüzyılda bu alanda çalışan Prof. Keith Moore gibi embriyologlar, bu tarifin dönemin bilinen tıbbi bilgilerinden (Galen vb.) daha isabetli olduğunu belirtmişlerdir.
Evrenin Genişlemesi
51:47. ayette “Göğü kudretimizle biz kurduk ve onu genişletmekteyiz” ifadesi yer alır. “Mûsiûn” kelimesi sürekli bir genişlemeyi ima eder. Edwin Hubble’ın 1929’da keşfettiği evrenin genişlemesi gerçeğiyle doğrudan örtüşür. O dönemde evrenin sabit olduğu düşünülürken böyle bir bilginin verilmesi dikkat çekicidir.
Jeoloji ve Dağlar
78:6-7 ve 16:15. ayetlerde dağlar “kavl” (kazık/çivi) olarak nitelendirilir. Modern jeolojiye göre dağların yer kabuğundaki kökleri (isostasi prensibi) gerçekten de derinlere uzanır ve yerkabuğunu dengeler. Bu yapı, tektonik plakaların hareketini ve deprem riskini azaltan bir denge mekanizmasıdır; bu bilgi ise ancak son 150-200 yılda netleşmiştir.
Diğer Bilimsel İşaretler
- Su döngüsü ve yağmurun oluşumu
- Rüzgârların tozlaşmadaki rolü
-
Tutuşur Dizelerim
Yiğidim yiğit olmasın aya
Yanık türkülere vurmayın beni
Tutuşur dizelerim, dizelerim sonra
Her biri yıldız kendi halinde
Tutuşur dizelerim, dizelerim sonra
Her biri yıldız kendi halinde
Geceleri inen inen sessizlik
Umarsız açan eski yaradır
İşte gene yükseldi duvarlar
Etme gözlerim koru kendini
İşte gene yükseldi duvarlar
Etme gözlerim koru kendini
Ayıklasam dize dizelerimden
Acıyı ölümü şu duvar nemini
Kirli gömleğimi koklarmış annem
Koklasın şiirimi sıcak bir ekmek gibi
Kirli gömleğimi koklarmış annem
Koklasın türkümü sıcak bir ekmek gibi
Reklam