Bu dönemin bütün savaşları arasında en büyüğü olan Amerikan İç Savaşı'nı, son tahlilde, ekonomik güç ve maddi kaynaklar bakımından ağır basan taraf kazandı; oysa, yenilen güneyin ordusu da, generalleri de daha iyiydi.
Eğer tarihçiler, toplumun kendilerine sağladığı kaynaklara (ne kadar alçakgönüllü olsa da) hakkını vermek istiyorlarsa, yalnızca diğer tarihçiler için yazmamalıdırlar.
Muhtemelen hiçbir yarım yüzyılda bunca ölümsüz romancı bir araya gelmiş değildir: Fransa'da Stendhal ve Balzac, İngiltere'de Jane Austen, Dickens, Thackeray ve Brontëler; Rusya'da Gogol, genç Dostoyevski ve Turgenyev (Tolstoy'un ilk yazıları 1850'lerde çıkmıştı).
Üstelik kapitalizm (yine ekonomi politikle gösterilebileceği gibi) kendi mezar kazıcılarını; ekonomik gücün giderek daha az sayıda insanın elinde toplanması, yıkılmasını daha da kolaylaştırırken, sayıları ve hoşnutsuzlukları giderek artan proletaryayı yaratmıştı.