Özgürlük ihtiyacı, asgari de olsa, bilinçlenmeyi gerektirmektedir. Eğitilmemiş toplumlarda özgürlük hareketini başlatmak çok zordur. Demokratik özgürlüklerin gereği gibi kullanılması da eğitim ve bilinç seviyesi ile orantılıdır. Demokrasinin eksik işletilmesinin gerçek sebebi burada yatar.
Ne gibi haklara sahip olduklarını bilenler köle olmazlar. Bu çağın kölesi ayağında ve kollarında zincir taşıyanlar değil, zihinleri karartılanlardır. Köle sayılmak için insanlardan, konuşma, düşünme ve yazma melekelerinin kaldırılması gerekir.