Keske aramizda ahenk olsaydi
eger bizler içimizden birine itaat etseydik
O Türkleri, Araplari, Farslars, onlarin tümünü tabiyeti altina alirdi
Dinimizi, devletimizi mükemmellestirir ve kendimizi ilim ve irfanda egitirdik...3
Reklam
Puan vermedi·509 syf.·
23 günde okudu
·2025 1. kitabı
Botan emirligi yüzyillar boyunca, Peygamber'in en ünlü generallerinden Halid bin Velid'in soyundan geldigini ileri süren bir aile tarafindan yönetilmisti. Bir iktidar krizi sirasinda son mirin üç oglu, Botan'in bütününün yoneticiligine geçmek için rekabete girismek yerine, emirlik topraklarini aralarinda bölüp paylasma yoluna gittiler. Böylece Botan, üç parçaya ayrilmis oluyordu. Bunlardan en önemlisi, eski baskent Cezire'nin çevresindeki topraklardi; diger iki parçanin merkezleriyse Gurkel ve Finiq kaleleriydi (Serefname I/2: 146). Bazen ortak bir düşmana karsi üçü biraraya geliyor, çoğu kez Cezire'nin önderligi altinda bir cephe olusturuyorlardi; ama bazen de iliskileri bozuluyor, aralarinda siddetli savaşlar çıkabiliyordu.
Bu ailelerin kazanmış olduğu nüfus ileride, Kürt milliyetçi hareketinde anahtar rol oynamalarini garantiledi: Nehrili Seyh Ubeydullah, Palulu Seyh Said ve Molla Mustafa Barzani gibi önemli milliyetçi önderler Mevlana Halid tarafindan Naksibendi tarikatina alinmis seyhlerin ardıllarıydı.
Bağımsızlık kazanildiktan sonra ise Kemalist yönetim, toprak bütünlügünü koruma endisesiyle, Kürtleri ve Türk olmayan diger gruplari asimile etmeye yönelik bir politika güttü. 1925 ve 1928-31'deki büyük Kürt ayaklanmalarindan sonra, bu siyaset hem hizlanıldi, hem de daha çok siddet içermeye basladi. Ayaklanmalar çok kanlı bir sekilde bastirilmis ve büyük insan kayiplarina yol açmisti. Birçok aga ve seyh idam edildi, kaçmak zorunda kaldi ya da sürgüne gönderildi. Asiret mensuplari da, kitleler halinde ülkenin baska bölgelerine goç ettirildi. Jandarma karakollarıyla okullar, hükümeti asiretlere biraz daha yaklastirdi ve onlara artik Kürt olmadıklarını, Türk vatandasi olduklarini ögretmeye basladi. Kürt kimligini çağristıran her sey dil, giyim-kusam, isimler ve hatta asiretlerin kendileri ortadan kaldırılmaya çalisildi. Hükümet, her türlü biçimiyle dolayli yonetimi bir kenara birakti ve asiret reislerinin aracilik konumunu, tamamen olamasa bile, büyük ölçüde ortadan kaldırdı. Seyhler yogun baski altina ahndi ve pratikte oynamakta olduklar siyasal rolü yitirdiler. Bu durum, birçok bölgede kan davalarinin ve diger çatismalarin bir hayli artmasina yol açti.
Reklam