Zervani
@Zervani
Miftâhu’l-Hakikat
Şu anda okuduğu kitap
Miftâhu’l-HakikatDin
Üçüncü Menzil :
Kalbin Aynaları ;
Bil ki ey yolcu…
Kalp, insan bedeninde etten bir parça değildir yalnızca. O, görünen âlem ile görünmeyen âlem arasında asılı duran bir aynadır.
Lakin her ayna hakikati göstermez.
Kimi aynalar paslanmıştır.
Kimi kırılmıştır.
Kimi ise nefsin dumanıyla kararmıştır.
İnsan çoğu vakit dünyayı bozuk görür; hâlbuki bozuk olan baktığı ayna olabilir.
Bu sebeple arifler dış âlemi değiştirmeden evvel kalplerini temizlemeye yönelmişlerdir. Çünkü kalp düzelirse bakış da düzelir.
Ve bil ki insan, kalbi hangi şey ile meşgul ise zamanla ona dönüşür.
Mala bağlanan kalp ağırlaşır.
Şehvete bağlanan kalp bulanır.
Kibre bağlanan kalp sertleşir.
Lakin merhamete yönelen kalp genişler. Hakikate yönelen kalp ise yavaş yavaş nur ile dolmaya başlar.
Bir gün kendi nefsime:
“Kalp neden bu kadar çabuk değişir?”
diye sordum.
Uzun bir sessizlikten sonra anladım ki kalp, rüzgâr önündeki kandil gibidir. Dünya ona her an başka bir yönden eser.
Bu sebeple insan bazen bir sabah iman kuvvetiyle uyanır; akşam olunca içini anlamsız bir karanlık kaplar.
Çünkü kalp sabit değildir.
Ve hakikati arayan kimsenin en büyük vazifesi, kalbini korumaktır.
Bil ki kalbin en büyük düşmanı günah değildir yalnızca…
Gaflettir.
Zira günah işleyen insan bazen pişman olur ve geri döner. Lakin gaflete düşen kimse, uyuduğunu bile fark etmez.
Nice insanlar gördüm ki bedenleri uyanıktı; fakat ruhları derin bir uykuda idi.
Gözleri dünyayı görüyordu ama hakikati göremiyordu.
Çünkü insan yalnız göz ile bakarsa sureti görür; kalp ile bakarsa manayı…
Ve bil ki bazı insanlar senin yüzüne bakar.
Bazıları sözüne…
Miftâhu’l-HakikatDin
İkinci Menzil :
Nefsin Şehirleri ;
Bil ki ey hakikati arayan yolcu…
İnsan, kendisini tek bir varlık zanneder. Hâlbuki onun içinde nice şehirler vardır. Her şehir başka bir hevesle yaşar, başka bir karanlığa uyanır.
Kimi insanın içinde öfke şehri kurulmuştur; sokaklarında kin dolaşır. Kimi insanın içinde kibir sarayları yükselmiştir; orada ne tevazu barınabilir ne merhamet.
Ve kimi gönüller vardır ki harabe gibidir… İçinde yıllardır kimse yaşamamış gibi sessiz ve soğuk.
Anla ki nefis, yalnızca insanın arzuları değildir. Nefis bazen korku olur, bazen övgü açlığı, bazen de kimseye görünmeyen gizli bir put…
Çünkü insanın secde etmediği putlar kırılır; fakat içinde sakladığı putlar kolay kolay yıkılmaz.
Bir gece uzun uzun düşündüm:
“İnsan neden kendi kalbine rağmen yaşar?”
Ve anladım ki insan, çoğu vakit nefsinin kurduğu şehirde mahkûm olarak dolaşmaktadır.
Orada arzular padişahtır.
Sabır sürgündedir.
Hikmet ise zincire vurulmuştur.
Bu sebeple bazı insanlar, dışarıdan hür görünseler de içlerinde esirdirler.
Bil ki nefsin ilk şehri arzudur.
O şehirde insan hiçbir şeye doyamaz. Mala ulaşır yetmez. Sevgi görür yetmez. Övülür yetmez. Çünkü nefsin açlığı dünya ile kapanmaz.
Zira dünya, ateşe atılan kuru odun gibidir; ne kadar çoğalırsa alev de o kadar büyür.
Sonra kibir şehrine vardım.
Orada insanlar kendi gölgelerine secde ediyorlardı. Her biri kendisini diğerinden üstün görür; lakin hiçbiri kendi kusuruna bakmazdı.
En garibi de şuydu:
En zayıf ruhlar, en yüksek sesle konuşuyordu.
Çünkü kibir, çoğu vakit eksikliğin zırhıdır.
Ve bil ki nefis bazen ibadet ile bile büyür.
Nice insanlar gördüm ki secdeleri arttıkça merhametleri azalmıştı. Dilleri dua ile dolu idi; fakat kalplerinde insanlara karşı taş taşıyorlardı.
İşte o vakit anladım:
Allah’a yaklaşmayan ibadet, yalnızca nefsin
Miftâhu’l-Hakikat1000Kitap
Birinci Menzil :
Sessizliğin Hikmeti ;
Bil ki ey yolcu…
İnsan, konuşmayı marifet zannettiği günden beri kalbin sesini işitemez oldu. Çünkü dil çoğaldıkça sır azalır; söz arttıkça mana incelir.
Hakikati arayanların ilk durağı susmaktır. Zira gönül, gürültü içinde kendisini göstermez. Kalp, ancak dünyanın tozu çöktüğünde kendi yüzünü görür.
Nice kimseler vardır ki bir ömür konuşur da kendisinden geriye yalnız ses kalır. Nice kimseler de vardır ki susar; lakin onların sessizliği asırlarca konuşur.
Anla ki sessizlik iki türlüdür:
Biri korkudan doğar.
Diğeri hikmetten…
Korkan suskunluk, insanı küçültür. Hikmetten doğan sessizlik ise kalbi büyütür. Çünkü bazı hakikatler dile düştüğü an eksilir.
Bir gece kendi nefsime sordum:
“İnsan neden bu kadar çok konuşur?”
Nefsim cevap vermedi. Lakin uzun bir sessizlik içinde anladım ki insan, içindeki boşluğu kelimelerle örtmeye çalışmaktadır.
Zira kalbi mamur olanın dili acele etmez.
Ve bil ki insanın dili, kalbinin kapısıdır. İçeride ne varsa dışarıya o sızar. Kalbinde öfke taşıyanın sözü ateş gibi yakar. Kalbinde kibir taşıyanın sesi taş gibi ağır olur. Kalbinde merhamet taşıyanın kelamı ise kuru toprağa düşen yağmur gibidir.
Bu sebeple arifler, sözü azaltıp nazarı çoğaltmışlardır. Çünkü bakmasını bilen için her şey bir işarettir:
Gece bir işarettir.
Yağmur bir işarettir.
İnsanın yalnızlığı bile bir işarettir.
Lakin hakikatten uzak olan kimse, mucizenin içinde yaşasa yine de onu göremez.
Bir gün, kalbi dünya yüküyle yorulmuş bir adam gördüm. Sürekli konuşuyor, herkese derdini anlatıyordu. Fakat ne kadar anlatırsa anlatsın yüzündeki karanlık eksilmiyordu.
Sonra tenha bir vakitte yaşlı bir dervişe rastladım. Adamın üzerinde eski bir hırka vardı. Ne uzun söz söyledi ne de hikmet iddiasında bulundu. Yalnızca:
“Kalbinin içindeki gürültüyü
Miftâhu’l-Hakikat1000Kitap
Mukaddime;
Bismillahirrahmanirrahim…
Hamd, kalpleri dilediği vakit nur ile dirilten ve dilediği vakit gafletin karanlığı içinde bırakan Allah’adır. Salât ve selâm, hakikatin kandili olan Efendimiz Muhammed Mustafa’nın üzerine olsun.
Bil ki ey bu satırlara gözünü değil de kalbini açan yolcu…
İnsan, çoğu vakit kendisini bildiğini zanneder. Hâlbuki bildiği şey, yalnızca nefsinin gölgesidir. Çünkü insanın hakikati, ete ve kemiğe sığmaz. Onun hakikati, zamanın ötesinden gelen bir sırdır.
Nice insanlar gördüm ki dilleri ilim ile dolu idi; lakin kalpleri susuz bir çöl gibi çatlamıştı. Ve nice insanlar gördüm ki bir harf dahi bilmezlerdi; fakat onların sessizliği, âlimlerin ciltler dolusu sözünden daha ağırdı.
Anladım ki hakikat, çok konuşanın değil; içindeki gürültüyü susturabilenin kapısını çalmaktadır.
Bu sebeple yazılan bu eser, kuru bir bilgi kitabı değildir. Ne yalnız akla hitap eder ne de yalnız hayale… Bu satırlar, kalbin karanlık dehlizlerinde kaybolmuş olan kimseye bir kandil olmak niyetiyle yazılmıştır.
Ve bil ki insanın en büyük gurbeti, dünyadan ayrılması değildir. Asıl gurbet, kişinin kendi hakikatinden uzak düşmesidir.
Nice kimseler şehirler fethetti de kendi nefsine mağlup oldu. Nice kimseler ise bir odada sessizce otururken kalpler ülkesi üzerine sultan kesildi.
Çünkü hakikatin yolu dışarıya değil, içeriye doğru yürünür.
Ey yolcu…
Eğer bu satırlarda yalnız kelime ararsan yorulursun. Lakin kendi sırrını ararsan, belki bir kapı sana da açılır.
Zira bazı kitaplar okunmak için değil, uyanmak için yazılır.