— "İnsanın nasıl ki bir vahşi hayvan kovaladığı zaman normal hâlinden daha kuvvetlidir refleksleri ve gücü... O hızla koşamazsınız normal zamanda... Korku, şuuru iptal eder ve olağanüstü bir güce çıkarsınız; bunun gibi, fikirde birtakım şeyler tecrit derinliğinde yaşandığı zaman, onun verdiği güç, heyecan ve hız başkadır!"
Bizde "cemaat", çok palavradan kullanılan bir mefhum... Cemaat, büyük dava... Dediğim gibi, cemaatin esprisi şudur: Burada bin kişi varsa, adeta her fert, bin kişilik bir güçtür... Cemaat olmadığı zaman da, bin kişilik bir toplulukta, bin tane tek adam vardır... Cemaat hususiyeti tecelli ettiğinde, iş ve aksiyon davası o kadar kendiliğinden rayına oturuyor ki...
Halbuki şu şartlar içinde bir müslümanın çıldırmaması için fevkalâde olması lâzımdır... Eğer çıldırmıyorsak, fevkalâde olmadığımıza göre. insan olmadığımızdandır; bunu gayet net söylüyorum.,. Nerede kaldı ki müslüman olmak!..