Derya دريا

Divân edebiyatı, Arapça ve Farsça'nın özellikle kelime hazinesinden yararlanmış ve belki de anlaşılmazlığının en güçlü eleştiri gerekçesi olarak da bu durum gösterilmiştir. Halbuki bu edebiyatın yararlandığı en büyük ve zengin hazine Türkçe'nin şâire sağlamış olduğu imkanlardır. Divân edebiyatı şâir ve yazarları, yukarıda belirtilen "İmge Yaratma Yollarıyla" bir "şiir dili" yaratmışlardır. Her beyti ayrı ayrı işlemek üzere; teşbih, istiare, kinaye, telmih, hüsn-i ta'lil, mecaz-ı mürsel gibi sanatlarla meydana getirilen mecazlar, söz ve anlamı adeta bir uçurtma gibi, his ve hayal dünyasında uçuruyor, yeni imgeler, mazmûnlar yaratıyorlardı. Böylece bir ideal dünya kuruyorlar, bu kurmaca dünyada güzellikleri yaşıyorlardı.

Sayfa 282 - Şule Yayınları, Temmuz, 2017.

Reklam

Derya دريا

Canım Divân Edebiyatı...

... Üstad şâirlerin güzellik anlayışına ve güzelliği söyleyiş yollarına yeni yetişen şâirler de katılıyordu. Vezinde, şekilde, mısra ve cümle mimarisinde, edebiyat nevilerinde hatta mevzularda; kavram sembol ve alegorilerde; edebiyat sanatlarının kullanılışında büyük ortaklık göze çarpıyordu. Öyle idi: Divân Edebiyatı, hemen her mevzuda, sahifelerce söylenecek bir sözü, bir fikri, bir duygu veya bilgiyi bir tek beyit'le söylemenin sırlarını aramış ve büyük şâirlerin elinde bu sırrı bulmuştu. ...

Sayfa 282 - Şule Yayınları, Temmuz, 2017.

Derya دريا

Klasik Dönem

Divân (Klâsik) edebiyatı, Türk Edebiyatı'nın İslâm uygarlığı etkisinde doğup gelişen, kendine özgü kuralları, sanat ve estetik anlayışı olan edebiyat geleneğine denilmektedir. Bu edebiyata; şâir ve yazarların saray çevresinde olmasından dolayı Saray Edebiyatı; özellikle aydın kesime hitap ettiği için Havas (Aydınlar) Edebiyatı; asırlarca ortak bir yüksek zevkin kurallarıyla meydana getirildiği için Klâsik Edebiyat, Klâsik Türk Edebiyatı; batı uygarlığı etkisiyle doğan yeni edebiyatın öncesi olduğu için Eski Türk Edebiyatı; şâirlerin Divân'larından meydana geldiği için daha yaygın bir terim olarak Divân Edebiyatı denilmiştir.

Sayfa 281 - Şule Yayınları, Temmuz, 2017.

Takip Önerileri

Derya دريا

Tasavvuf, Ahmedi Yesevî, Yunus Emre, Gülşehrî ve birçok şâir tarafından edebî eserde öğretici maksatla işlenmeye başlamıştır. Estetik bir gaye ile şiir malzemesi olarak kullanılışı ise, özellikle Klâsik (Divan) edebiyat alanında ve XVI. asırdan sonra başlamıştır. Fuzûlî'nin (ö.1556) Leyla ve Mecnun'u ile Şeyh Gâlib'in (ö. 1799) Hüsn ü Aşk'ı tasavvufî aşkın en içli ve en güzel hayallerini, tam bir sanatkar tavrı ile yansıtmış eserlerdir.

Sayfa 280 - Şule Yayınları, Temmuz, 2017.

Derya دريا

Tasavvuf, sanatta Eflatun'un görüşüne temelde bağlı kalmıştır; onun yansıtmacı görüşünü ilke edinerek kötülükleri, çirkinlikleri vermekten kaçınan ahlâkçı bir edebiyatın gelişmesine yol açmıştır. Türk Edebiyatında tasavvuf akımı, vahdet-i vücud felsefesi ve ilahî aşk boyutuyla işlenmiştir. XII. asırda Ahmed-i Yesevî, XIII. asırda Mevlânâ ve Yunus Emre tasavvuf düşünce, heyecan ve duyuşlarını yansıtmışlardır. Tasavvufun ahlâkî öğütleri her asırda çeşitli hikâyelerle örülerek mesnevîlerde işlenmiştir. Ham insandan ideal insana (insân-ı kâmil/aşkın insan) ulaşma yolunda gerekli fikrî donanımlar ve ahlâkî davranışlar bu eserler yardımıyla okuyucuya ulaştırılıyordu.

Sayfa 280 - Şule Yayınları, Temmuz, 2017.