Fərasət
@_babazadeh
15 okur puanı
Aralık 2024 tarihinde katıldı
"Sevmek için güzele mi bakmalı?
Çirkin bir tende güzel bir ruh insanı bağlayamaz mı?"
Victor Hugonun Notre-Dame’ın Kamburu romanında Quasimodo zahirən çirkin, lakin daxilən saf və mərhəmətli bir obrazdır. Onun sevgisi safdır, amma qarşılıqsızdır-dəyər görmür. Bu misralar Quasimodonun faciəsini tam təsvir edir.
Victor Hugonun Notre-Dame'ın Kamburu təkcə bir faciə və sevgi hekayəsi deyil, həm də zamanın, cəmiyyətin və fərdin varoluş savaşının rəmzidir. Bu roman insan və mühit arasındakı dialektik mübarizəni təsvir edir: Quasimodo cəmiyyətin qırağa atdığı, amma daxili aləmi ilə əzəmət qazanmış bir obrazdır. O, fiziki çirkinliyi ilə qəlbinin saflığı arasında sıxışıb qalmış bir varlıqdır. Əslində, Hugo burada gözəlliyin nisbi anlayışını sorğulayır—əsas olan, insanın görünüşü, yoxsa mənəviyyatıdır?
Esmeralda sevgiyə, azadlığa can atan bir ruhdur, lakin o da zamanın qəddar normalarının qurbanına çevrilir.
Bu roman cəmiyyətin zahiri gözəlliyi üstün tutmasını tənqid edir. Hugo göstərir ki, insan taleyi, onun qəlbi, arzuları və əzabları həmişə səssizcə bir strukturun divarları arasında itib gedir. O zaman, biz öz həyatımızın Notre-Dame-ı ola bilərikmi? Yoxsa zamanın axını bizi də unudulmuş talelərə çevirəcək?
Reklam
Puan vermedi
Milena'ya Mektuplar sevginin əks tərəfi, azadlıq və məhkumluq arasındakı paradoksdur. Kafka üçün sevgi təkcə hiss deyil, həm də bir qorxu mənbəyidir. O, Milenaya bağlanmaq istəyir, amma bu bağlılığın gətirəcəyi məhdudiyyətlərdən qaçır. Onun məktublarında sevgi bir ümid işığı kimi görünür, lakin eyni zamanda qurtuluşu mümkünsüz edən bir yükə çevrilir. Kafka üçün yazmaq varoluşun qaçılmaz bir ifadəsidir, amma yazmaq da ona əzab verir. O, həmişə öz iç dünyasında sıxışıb qalan, dünyaya tam uyğunlaşa bilməyən bir insan kimi görünür. Bu məktublar təkcə sevginin ifadəsi deyil, həm də insanın öz kimliyini dərk etməyə çalışmasının bir sübutudur. Onun yazılarında həqiqətə çatmaq istəyi var, amma o, həqiqəti tapdıqca daha da tənhalaşır. Sevgi onun üçün eyni zamanda həm nicat, həm də bir cəzadır. Bu məktublar, insanın özü ilə və dünya ilə apardığı bir mübarizənin səmimi ifadəsidir.
Franz Kafkanın Ceza Kolonisinde əsəri ədalət, itaət və insanın rejim qarşısındakı gücsüzlüyü ilə bağlı fəlsəfi suallar yaradır. Hekayədə cəza aparatının mövcudluğu, onun necə işləməsi və ona inananların taleyi vasitəsilə Kafka mexaniki bir sistemin insan həyatından üstün tutulmasını təsvir edir. Buradakı cəza mexanizmi bir rejimin simvoludur: o, heç bir dəlil və izaha ehtiyac duymadan insanları cəzalandırır. Zabit isə bu rejimin sarsılmaz dəstəkçisidir, çünki inanır ki, ədalət artıq sorğulanmamalıdır. Kafka burada insanın kor-koranə itaətinin necə fəlakətlə nəticələnə biləcəyini göstərir. Səyyah müşahidə edir, lakin müdaxilə etmir, bu isə cəmiyyətin çox vaxt zülmə necə laqeyd yanaşdığını simvolizə edir. Əsərin sonunda zabit rejimin çökdüyünü anlayanda, özünü həmin ölüm maşınına təhvil verir və bununla da itaətkarların öz nizamlarının qurbanına çevrilməsini göstərir. Burada əsas fəlsəfi sual yaranır: bir rejim məhv olduqda, ona xidmət edənlər də onunla birlikdə məhv olmalıdırmı? Kafka ədalətin obyektiv olub-olmadığını, cəzanın həqiqətən günahın qarşılığı olub-olmadığını sorğulayır. O, göstərir ki, bəzən cəza mexanizmləri artıq məntiqə söykənmir, sadəcə öz varlığını davam etdirmək üçün fəaliyyət göstərir. Bu əsər, həm də insanın qanun qarşısında nə qədər gücsüz olduğunu açıq şəkildə nümayiş etdirir.
İnsan tarixi yalnız böyük fatehlərin qanlı döyüşlərindən ibarət deyil. Bəzən cəmiyyətlər qılıncın gücü ilə deyil, ruhun və düşüncənin işığı ilə yüksəlir. Qriqori Petrovun “Bəyaz Zanbaqlar Ölkəsində”
