Bir yalaz gibi, iki karanlık arasında dengedeyiz, başlangıcın karanlığıyla sonun karanlığı. Bilinmezden geliyoruz, bilinmezde bütüne eriyoruz. Ama bu başlangıçla son aynı şeyler değil.
Melih Cevdet Anday, iyi ve güzel bir denemede bulunması gerekenleri şöyle sıralıyor:
"...Deneme türü, insanı ve doğayı özgürce tanımayı, toplumsal önyargılardan, dogmalardan bağımsızlığı, kendini pek yürekle ele almayı, aklın ışığından başka yol gösterici tanımamayı, kendine insanlardan biri diye bakmayı, alçakgönüllülüğü, kişioğlu hangi durumda olursa olsun bir hamurdan yapıldığı inancına dayanan bir insancıllığı ve kuşkusuz halkça konuşmayı gerektirir."