Andreas Gursky'nin Salerno görseli, son derece hayranlık uyandırıcı ve beklenmedik güzellikte bir yer olarak liman deneyimini paylaşmaya davet eder bizleri. Böylesi yerleri o kadar ihmal ederiz ki, bir sanat galerisinde bir liman fotoğrafı görünce afallayıveririz. Malların nereden geldiğini ya da hayatlarımıza nasıl girdiğini nadiren merak ederiz; o da bazen, bir nane şekeri paketinin üzerindeki kaşede Guangdong eyaletindeki Şenzen şehrinin ismini ya da bir çift yeni çorabın üzerindeki "Ekvador Malı" etiketini görüp de, o zamana dek hiç tahmin etmediğimiz kadar ilginç, ihtişamlı ve gizemli bir tarihi olabileceği aklımıza geldiğinde. Gursky, bu tarz ipuçlarına nasıl mercek tutulacağını bilir.
Bir yük gemisinin büyük kapıları açılıyor; içinde bin adet orta boy aile arabası var, şu haliyle hepsi gıcır gıcır, hepsi birbirinin aynı, ama zamanla her birinin eşsiz bir kimliği olacak. Kimisi kaza geçirerek birilerine mezar olacak; kimisi seyyar konser salonlarına dönüşecek; kimisi de bir çiftin yıllar süren uzatmalı bir ayrılığın ardından birbirlerinden özür dileyip barıştıkları tutkulu bir aşk sahnesine tanıklık edecek; kimisinde bir çocuk ona spor alanında şöhretin kapılarını açacak bir tenis maçına giderken sandviçini yiyeduracak. Çağımızda böyle yan yana dizilmiş ne çok hikâye ne çok yaratıcı enerji olduğunu görünce hayretler içinde kalırız.
S. 154 Terapi Olarak Sanat
Sigurd ile Gudrún Efsanesi bu kadar övülüyorken biraz daha gerilere mi gitsek?
Arka planda parıldayan tılsımlı yüzükler, kadim haritalar, altın anahtarlar ve ejderhalar... Modern fantastik edebiyatın ve J.R.R. Tolkien’in Orta Dünya’sının temellerini atan, adeta türün "ataları" sayılan üç büyüleyici başyapıtı sizlere sunuyorum efenim!
1. Tılsımlı Yüzük (Friedrich de la Motte Fouqué)
Orta Dünya’ya Dokunuşu: Yüzüklerin Efendisi'nin Kıvılcımı
Önemi: 19. yüzyılın başlarında yazılan bu şövalyelik destanı, İskandinav mitolojisi ile romantik şövalye kültürünü harmanlayan ilk modern fantastik denemelerden biridir.
Tolkien Bağı: Tolkien'in bu eseri çok erken yaşlarda okuduğu ve hayran olduğu bilinir. Kitaptaki lanetli ve büyüye yön veren yüzük motifi, asil şövalyelik kodları ve epik arayış (quest) anlatısı, doğrudan Tek Yüzük fikrinin ve Yüzüklerin Efendisi'ndeki epik atmosferin en büyük erken dönem ilham kaynaklarındandır.
2. Sigurd’un Hikâyesi - Peri Masalları (Andrew Lang)
Orta Dünya’ya Dokunuşu: Ejderha Smaug ve Turin Turambar’ın Kaderi
Önemi: Andrew Lang’in ünlü renkli peri masalı kitapları serisinde yer alan bu derleme, İskandinav ve Cermen mitolojisinin en köklü anlatısı olan Völsunga saga'yı temel alır.
Tolkien Bağı: Bir kahramanın kırılan kılıcını yeniden dövmesi (Andúril), hazineye bekçilik eden dehşet verici ejderha Fafnir ve onunla konuşan kahraman figürü olmasaydı; ne Hobbit'teki Smaug'u ne de Silmarillion'daki Túrin Turambar'ın trajik hikayesini okuyabilirdik. Tolkien, Lang’in mitolojiye ve masallara olan bu yaklaşımından hayatı boyunca beslenmiştir.
3. Altın Anahtar / Elf’ler (George MacDonald & Johann Ludwig Tieck)
Orta Dünya’ya Dokunuşu: Büyülü Diyarların ve Elflerin Doğuşu
Önemi: George MacDonald, fantastik edebiyatın babası kabul edilir. Tieck ise Alman romantizminin