Rusiya imperiyası İrəvan xanlığının ərazisindən zaman-zaman türkləri çıxardaraq erməniləri yerləşdirdi. Türk xanlığını yox edib yerində rus-erməni quberniyasını yaratdı, bununla da gələcək Ermənistanın və indiki erməni dövlətinin əsasını XIX yüzilin ortalarında qoymuş oldu.
Fransızlar öz övladlarına "adam ol" yerinə "türk ol" deyirdilər" fikrini söyləyən Napoleon Bonapart Misirdə "bir türk-məmlük əsgəri on fransız əsgərinə asanlıqla qalib gəlir" sözlərini söyləməli olmuĢdu
Ey Türk, ayıl, tərpən, özünə gəl və bil ki, dildə birliyin olmasa fikirdə birliyin olmayacaq, fikirdə birliyin olmasa iĢdə birliyin olmayacaq və məhv olacaqsan!
Özellikle ortaçağ da halkın toplum içindeki yeri,çocuğun aile içindeki konumuna benziyordu.Cahilliği,ahlâki ve entelektüel geriliği nedeniyle buna çocukluk çağı da denilebilir ve: Bu çağ acımasızdır.