Fertçilere göre, millet bir adamın kendisini mensup addettiği herhangi bir cemiyettir. Filhakika, bir fert, kendisini zâhiren şu yahut bu cemiyete nispet etmekte hür zanneder. Halbuki fertlerde böyle bir hürriyet ve istiklâl yoktur. Çünkü insandaki ruh duygularla fikirlerden mürekkeptir. Yani ruhiyatçılara göre, hissi hayatımıza asıldır, fikri hayatımız ona aşılanmıştır. Binaenleyh, ruhumuzun normal bir halde bulunabilmesi için, fikirlerimizin hislerimize tamamıyle uygun olması lâzımdır. Fikirleri hislerine tevafuk ve istinat etmeyen bir adam ruhen hastadır. Böyle bir adam hayatta mesut olamaz. Meselâ hissen dindar olan bir genç kendisini fikren dinsiz telâkki ederse, ruhu bir muvazeneye malik olabilir mi?
Sayfa 16 - Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları