Görkemin önünde ormanın sustuğu bir ses: Öteki'nin sesi·92 syf.·Felsefe
10/10
2024 4. kitabı
Kitabı bitirdiğimde zihnimin içinde uzun bir sessizlik (ki bu çok nadiren gerçekleşir) olduğunu hatırlıyorum. Sanki bir konu hakkında söylenmesi gereken her şey söylenmiş de benim payıma salt takdir içeren bir sessizlik düşmüş gibi... Kitabın içinde geçen bir Kafka alıntısıyla anlatacak olursam; bu kitap, benim için "görkemin önünde ormanın sustuğu", dinleyeni tamamen kendinden geçiren, öz-mevcudiyeti yıkan bir ses gibi ya da 'kısaca' ötekinin sesi...
Öncelikle belirtmeliyim ki eserin 92 sayfalık olması; piyasada çokça dolaşan, 'hap bilgi' iddiası taşıyan ama anlaşılırlığı sadeliğinden değil sığlığından ileri gelen, dolayısıyla okuyan ile okumayan arasında ciddi bir zihinsel farklılık oluşturmayan, 'çerezlik' bir kitap olduğu anlamına gelmiyor. Aksine, oldukça yoğun bir metin; bir oturuşta bitirilebilecek cinsten değil. Öte yandan, kavranması için fikri alt yapı ve zihinsel efor gerektiriyor.
Eser, metnin girişinde de yer verildiği gibi, günümüz toplumunda "negatif öteki"nin yerini alan "pozitif aynı"nın birey ve toplum üzerindeki patolojik etkilerinden bahsediyor.
Biraz gözlem yapan her insan gibi, ben de "hepsinin kendisini 'farklı' olarak nitelendirdiği papağanlarla dolu bir kafesin içinde yaşadığımızı" sıkça düşünürüm. Yazar da bu çelişkiyi şu cümleyle anlatıyor: "Herkesin ötekilerden farklı olmak istediği dünya paradoksal olarak klonlarla doludur." Fakat "Neden böyledir?" İşte bu noktada, eser, "pozitif aynı" kavramı üzerinden okura beyin fırtınası yapabileceği ufuk açıcı bir kapı aralıyor.
Benim için eserin en çarpıcı kısımlardan biri ise yazarın metin boyunca yaptığı neoliberalizm eleştirisi. Pek çok insan, haklı olarak, sistemin bizim algılarımızı yönetme konusunda usta olduğunu düşünür. Fakat genelde "dışarıdan bir etki ile manipüle edildiğimiz"