Minerva’nın Dünyası

Minerva’nın Dünyası
@bilgehacioglu
Bir şeylere açılmak, bir yerlere koşmak, dünyayı kavramak istiyorum. Dünyanın bize yaşatılandan, öğretilenden daha başka olduğunu seziyorum.
Baruch Spinoza “ mercek yontucusu”
Tanrı veya doğan hakkında yazdı, tanrı ve doğanın aynı şey olduğunu kast ediyordu. Tanrı ve doğa tek bir şeyin tanımlamanın iki farklı yoludur. Tanrı doğadır, doğada tanrı. Tanrının her şey olduğu inancı, bir çeşit panteizmdi.Spinoza’nın başına iş açan radikal bir fikirdi bu. ...Hiçbir şey şans eseri olduğu gibi değildir; tamamında bir amaç ve ilke vardır. Her şeyi devasa bir sistem içinde birbirine uyar ve bunu anlamanın en iyi yolu düşüncenin gücünden geçer. Deney ve gözlemden çok aklı vurgulayan bu felsefi yaklaşım, sıklıkla rasyonalizm (akılcılık) olarak adlandırılır. ... Bir determinist olmasına rağmen Spinoza, oldukça sınırlı bir tür insani özgürlüğün mümkün ve arzularınabilir olduğuna da inanıyordu.. ...Çalışmalarına kimi zaman şiddetle karşı çıkması da Spinoza yazdıklarını okuyorum onları etkilemeye devam ediyor. Tanrının doğa olduğu inancı o dönemde benimsenmedi ama ölümünden sonra, “ETHICA”nın çevirisini yapan Viktorya dönemi romancısı George Eliot, kendini kişisel bir tanrıya inanmak ve ikna edemezse de, bir mektupta Spinoza’nın tanrısına inandığını açıklayan 20. yüzyıl fizikçisi Albert Einstein gibi bazı çok ünlü hayranları oldu.
Sayfa 119·Kitabı okudu
Etimoloji Defteri
Mücellit Nedir ?
Blaise Pascal “Bahisleri Görelim”
Pascal’ın en iyi bilinen kitabı düşünceler 1670 yılında, 39 yaşında erken ölmesinden sonra, yazılarından kalan fragmanlardan derlenerek yayınlanmıştır. Kitabın ana teması açıktır: kendi Hristiyanlık yorumunu savunmak. ...vakumlar üzerine düşünceler geliştiren ve barometreleri tasarlayan bir bilim insanı olmuştu. 1642 yılında, karmaşık işlere bağlı kadranları döndüren bir iğne kullanmak suretiyle toplama ve çıkarma yapabilen mekanik bir hesap makinesi icat etti. ...Pascal aynı zamanda oldukça başarılı bir matematikçiydi. Matematikteki en özgün düşünceleri olasılık üzerineydi. Fakat dindar bir filozof ve yazar olarak hatırlanacaktı. Bir filozof olarak adlandırılmış olmayı istemezdi; zira yazıları, filozofların Ne kadar az şey bildikleri ve düşüncelerinden ne kadar önemsiz olduğu üzerinde yorumlar içeriyordu. Bu kendini bir ilahiyatçı olarak görüyordu. ...Descartes oda Pascal gibi dini bütün bir hıristiyan, bir bilim insanı bir matematikçiydi. Tanrı’nın varlığının mantıkla kanıtlayabileceğini düşünüyordu. Pascal aynı fikirde değildi. Ona göre tanrı inancı kalple ve imanla ilgiliydi. ...Beyin değil, kalpti. ...Pascal’ın bakisi olarak bilinir ve Pascal’ın olasılık konusunda duyduğu ilgi dayanır bilgiye dayanır. Rasyonel bir kumarbazsınız ve kumar sizin için sadece bir bağımlılık değilse, büyük bir ödül kazanmak için en iyi şansa sahip olmayı, fakat bahse girdiğinizde kayıtlarınızı da en alt seviyede tutmak istersiniz. Kumarbazlar ihtimali hesaplar ve ona göre bahse girerler. Peki, bahis konusu tanrının varlığıysa, bu söylenenler ne anlama gelir?... ... kazanırsanız her şeyi kazanacak, kaybederseniz de hiçbir şey kaybetmeyeceksinz. Pascal, zafer ve lüks gibi zehirli hatları muhtemelen Özleyeceğimizi anlamıştır ama bunlar yerine inançlı, dürüst, alçakgönüllü, minnetker,
Sayfa 110·Kitabı okudu
Rene Descartes “rüyada olabilir miyim?”
“Yalancı uyanıklık” ...” Kartezyen koordinat sistemi”ni keşfetmesindan ileri gelir söylentiye göre, tavanda gezinen bir sineği gözleriyle takip ettiği sırada, senin farklı noktalardaki konumunu nasıl alınmayacağını merak etmesi kartezyen eğer koordinat sistemini bulmasını sağlamıştır. Filozof olarak şöhreti, çoğunlukla bilginin sınırlarını incelediği yöntem üzerine konuşma ve meditasyonları adlı kitaplarında dayanır. ...Ne var ki Descartes’e göre hayatında bir kez bile olsa, ne olursa olsun doğruluğundan emin olduğu bir şeyi bulmak bu sıkıntıya değerdi. gerçek bilgiye ulaşmak için geliştirdiği yöntem kartezyen şüphecilik olarak bilinir. Bu yöntem oldukça basittir en küçük bir doğru Olmama ihtimali taşıyan hiçbir şeyi doğru kabul etmeyin. Bir çuval elmayı düşün. Çuvalın içinde Çürük elmalar da olduğunu biliyorsunuz, ama hangilerinin çürük olduğundan emin değilsiniz. İçinde Çürük elma ol kalmadığından, sadece taze elmalar bulunduğundan emin olduğunuz bir çuval iletmek için ne yapardınız? Tüm elmaları geri döker, teker teker kontrol edersiniz ve sadece sağlam olduğundan emin olduklarını çuvala geri atarsınız. Bunu yaparken içleri Çürükmüş gibi görünen birkaç sağlık elmayı da çöpe atabilirsiniz. Ama yine de sonuçta çuvalımız da sağlam elmalar olduğundan emin olursunuz. Descartesın şüphecilik yönetimi de aşağı yukarı böyle bir şeydi. ...Descartes şüpheci bir tavır takınmak istiyordum, ama onun şüpheciliği Pyyrhon’un ve öğrencilerinin şüpheciliğinden farklıydı. Onlar hiçbir şeyin kesin olarak bilemeyeceği düşünüyorlardı; ancak dikkat, bazı inançların şüpheciliğin en yetkin biçimden biri etkilemeyeceğini göstermek istiyordu. ... Örneğin suyu soktuğumuz çabuk, ona beni bir açıdan bakıldığında bükülmüş görülür. Karı şeklindeki bir kule, uzaktan bakıldığında yuvarlak gibi
Sayfa 100·Kitabı okudu
Thomas Hobbes “ Kötü, Zalim ve Kısa”
Hepimizin, ölüm korkusu ve kişisel kazanç umuduyla hareket eden temelde bencil varlıklar olduğumuzu inanırdı. ...Hobbes bu konuda size katılmaz. O özünde herkesin bencil olduğunu ve kanun kuralları ile ceza tehdidinin bizi kontrol altında tutan yegane şey olduğunu düşünür. ... sonuç olarak toplum çöker de kanunlar ya da kanunlara uyulmasını sağlayacak biri olmadan, Hobbes’un deyimiyle “doğa durumu”n da yaşamak zorunda kalırsınız. Hobbes sizin de herkes gibi gerektiğinde hırsızlık yapıp öldürebileceğinizi söyler. ...Hobbes’un unutulmaz tanımıyla toplumun dışındaki hayat, “ yalnız, zavallı, kötü, zalim ve kısa” olacaktır. ...Hobbes’un en önemli kitabı olan Leviathan, Doğa durumunun kabusumsu konumundan hayatın katlanıbilir olduğu güvenli bir topluma geçiş için gereken adımları ayrıntısıyla açıklar. ...Hobbes, düşünme dahil insan varoluşunun tüm yönlerinin birer fiziksel etkinlik olduğuna ikna olmuştu. Onun felsefesinde ruha yer yoktu. ... onun betimlediği devlet, günümüzde otoriter devlet olarak tanımladığımız şeydir: Egemen’in, Yurttaşlar üzerinde neredeyse sınırsız güce sahip olduğu bir devlet. ...Hobbes, ruhun varlığına inanmayı reddetmesiyle ün salmıştı.
Sayfa 93·Kitabı okudu
Machiavelli “Tilki ve Aslan”
Günümüz siyasetçilerinin çoğu “prensi” okumuştur, ama kitabın ilkelerini pratikte uyguladıklarını açık etmemek için pek azı bunu itiraf eder. Prens herkes için değil, yalnızca yeni iktidar sahibi olanların rehber olması amacıyla yazılmıştı.  ... tüm bunları okuduktan sonra Machiavelli’nin tamamen kötü bir adam olduğunu düşünüyor olmalısınız. Pek çok insan bu görüştedir ve “Makyavelci”sıfatı, bir itham olarak, düzenbaz ve insanları kendi çıkarları için kullanan kişiler için kullanılır. Buna rağmen bazı filozoflar Machiavelli’nin önemli bir şey ifade ettiğine inanır. Belki de alışagelmiş iyi davranışlar liderler için işe yaramamaktadır. Gündelik hayatta merhametli olmak ve size söz veren insanlara güvenmek başka şeydir, ama bir ülke ya da devletin başındaysanız diğer ülkelerin size iyi davranacağına güvenmek tehlikeli bir tutum olacaktır. ...Machiavelli kendini insanların temelde bencil olduğunu anlayan bir realist olarak görüyordu.
Sayfa 83·Kitabı okudu