Binbaşı Kasım Bey'in Sorgusu (6)
Cevap: Bizim dinden başka bir fikrimiz yoktu. Din içindi. Başka bir fikir yoktu.
Soru: Kasım Efendi, sen anlat. Yollardan geçerken ne söyledi, neler yaptı?
Binbaşı Kasım Bey'in Sorgusu (5)
Ali Saib Bey: Şeyh Said Efendi'yle nerede görüştünüz? Teslim oluncaya kadar kaç gün geçti aradan?
Cevap: Taarruzdan döndüğünde Şeyh Said'le Meneşküt'te görüştüm. Bir hafta beraber kaldık.
Soru: Bir hafta zarfında bununla gerçekleşen konuşmalarınızda sormadınız mı "Diyarbakır'a ne akılla gittin, içeriden sana kimler yardım edecekti?" diye?
Cevap: Ne bendeniz sordum ne de kendisi öyle bir şey söyledi. O başının çaresini düşünüyordu. "Tedbir düşünelim." dedi. "Buradan aileleri göndeririz, biz de doğru Murad Köprüsü'nü geçeriz, İran'a Simiko'nun yanından İngilizlere katılırız." dedi.
Binbaşı Kasım Bey'in Sorgusu (4)
Başkan: Şeyh Said Efendi isyandan önce herhâlde bir hazırlık yaptı. Bu hazırlıkta kimler vardı ve sebebi neydi?
Cevap: Hazırlık, din meselesini ortaya attılar. İşi çevirmek için dini alet ettiler. Güya (şeriatı) uygulamak istiyorlardı.
Başkan: Dini alet ettiklerini düşünüyorsunuz. O hâlde esas maksatları neydi?
Cevap: Esas maksatları bağımsızlık elde etmekti.
Binbaşı Kasım Bey'in Sorgusu (3)
Başkan: Ali Rıza İstanbul'dan döndükten sonra Seyyid Abdülkadir'den bahsederken sizle İngiliz etkisiyle Kürdistan kurulacağını söyledi mi?
Cevap: Esasen Ali Rıza söylesin söylemesin, bu meselenin İngiliz parmağı ve parasıyla olduğunu biliyorum.
Binbaşı Kasım Bey'in Sorgusu (2)
Başkan: Müftüzade Reşid Bey nerededir efendim?
Cevap: Müftüzade Reşid Bey önceden Malatya Mutasarrıfıydı. Birçok mütasarrıflıklarda bulunmuştur. Şimdi nerededir, bilmiyorum. 1923'te idam edilen
Binbaşı Kasım Bey'in Sorgusu
Soru: Şeyh Said'in bu isyanının sebeplerini ve kimlerle irtibatta bulunduğunu lütfen söyler misiniz?
Cevap: Esasen Seyyid Abdülkadir'le Bedirhaniler paylaşamayan iki kardeş gibi Kürdistan başkanlığını bölüşemiyolardı. Abdurrezzak Bedirhani Kürtlüğü telkin için Rusya'ya geçti. Bu düşünce ilerledi. İstanbul'da Kürt Teali Cemiyeti açıldı. Muş'ta da zannederim. Burada da açıldı. Seyyid Abdülkadir başkanlık ediyormuş. Savaş seneleri bir durgunluk oldu. Mondros Antlaşması'nın ilk senelerinde artık fetret devri başlayınca fırsat buldular, cemiyeti yine güçlendirdiler. Her tarafta şubeler için yazılmıştı. Bazı yerlerde açıldı. Ve 1919'da Mustafa Kemal Paşa Hazretlerinin Erzurum Kongresi'ne teşriflerinde bendeniz oradaydım. Herkeste, halkın çoğunda Kürdistan kurulacağı yönünde bir düşünce vardı. Şerirf Paşa adında bir mösyö, Paris'te temsilci olarak Kürtlük için çalışıyordu. Biz yazdık. Bu hiç kimsenin delegesi veya vekili değildir, dedik. İngiliz temsilcisine, Wilson'a müracaat ettik. 1920 senesinde Millî Meclis açılınca tebrik ettik. Ümitlenen insanlar benimle alay ettiler. "Sen Kürt iken bu adamlara neden meylediyorsun?" dediler. Bendeniz düşüncemi onlara söylemezdim. Bir kere Kürtlerde ezelden ebede kadar birlik olmayacaktır. Kelime-i şehadette ancak ittifak ederler. Sonra dilleri yoktu. Bağımsız olsalar bile ya İngilizce ya Fars veya Arapça konuşacaklardı. Dolayısıyla Kürt hükümeti değil, Arap veya İran hükümeti olacaktı. Ben de altı yüz senedir beraber yaşadığımız bir milletten ayrılmak istemedim.