Tabii vaziyet sıkışınca babasına;
"Gel tekrar tahta geç!" diyor. Babası da;
"Sen padisahsin, ülkeni koru!.." diye cevap veriyor.
Çocuğuna, başarsın diye selahiyet veriyor.
"Baba bak! Padişah bensem, emrediyorum gel ordunun başına! Yok padişah ben degil, sensen; gel, ülkeni kendin koru!" demiş.
12 yaşındaki çocugun zekâsına bak!.. Buna "dilemma", "ikilem" diyorlar; iki ihtimale göre de sonuç aynı. Mantik oyunu...
Çok güzel tahsil görmüş; o çağa göre en çağdaş olan ilimleri okumuş.
Kütüphanesi elimizde; haritaya, coğrafyaya, matematiğe dair eserler var... Yedi dil biliyor: Sırpça (Balkanlar'da geçerli dil), Yunanca, Latince, Arapça, Farsça, Türkçe... Çok iyi yetişmiş.
Bir Yunanlı bir kitap yazıyor. Fatih Sultan Mehmed'i, "O devirlerin en büyük Yunanca bilen alimi durumundaydı." diye anlatıyor.
18 yaşındayken Edirne'de parlak bir düğünle evlendi. Babası ölünce, 19 yaşında tekrar padişahlık tahtına oturdu. 1451'de tahta geçti, bir sene sonra, Anadolu Hisarı'nın karşısına Rumeli Hisarı'nı inşâ etti. İstanbul'u alacak; aklı, fikri İstanbul'u almak... Rumeli Hisarı'nı 1452 yılında yaptırdı. Sonra 1453'te, padişahlığının ikinci senesinde, İstanbul'u fethetti. 857 Hicri tarihinde, Cemâziyelevvel ayının 20'sinde, Salı günü içeriye giriş oldu.
Milâdî, 29 Mayıs 1453...
Gevher Sultan adlı bir kızı olmuş. Mustafa adında bir oğlu olmuş, hayatında ölmüş. Bayezid'le Cem'in mücadelesi, kendisinden sonra acı bir macera olarak ortada, bilinen olaylar.