BU SEFERLER İSPANYA’YA DA YARAMADI
Kristof Kolomb İtalyan’dır, daha doğrusu Cenevizli’dir. Zamanının süper deniz güçlerinden Portekiz de dahil olmak üzere birkaç ülkeye kendisine sponsor olması için başvurur, ama onun “Batı’ya doğru yelken açarak Hint ülkelerine ulaşmak” teşebbüsüne İspanya, daha doğrusu bugünkü İspanya’nın çekirdeği Kastilya Krallığı destek verir. İspanya, Portekiz ile rekabet halindedir ve Portekiz, Kolomb’un teşebbüsünün amacına ulaşamayacağı görüşüne varmıştır (Denizciliği bilen Portekiz haklı çıkmıştır; Kolomb farkında olmadan Amerika’ya ulaşsa da Hint ülkelerine hiç ulaşamamıştır). İspanya’nın desteğini alması da kolay olmaz Kolomb’un. I. Isabel ve II. Ferdinand onu adeta kapılarında süründürürler (Avrupa’nın Ortaçağında bir insanın herhangi bir konuda kendi devletinden başka bir devlete başvurabilmesi veya sığınabilmesinin, Avrupa’nın bilimsel keşiflerine ve demokrasisine katkıda bulunduğuna dair görüşler de mevcut).
Bilindiği gibi Kolomb, “Hint ülkeleri”ne ulaşmaya çalışıyor. Sanıyorum ki bu tâbir bugünkü Hindistan’dan daha büyük bir coğrafyayı kapsıyor. Ayrıca Kolomb, Japonya’nın yanısıra Çin’in, yani Marco Polo’nun deyişiyle “Katay”ın da hayalini kuruyor. Kolomb da dahil, Marco Polo’nun o dönemki maceracılar için çok önemli bir kaynak olmayı sürdürdüğü anlaşılıyor.
İspanya’dan demir aldığı dört yolculuk yapıyor Kolomb. İlki 1492 yılında (Bu tarihin, İspanya’daki ve Batı Avrupa’daki son bağımsız Müslüman devlet olan Granada Emirliği’nin Hıristiyanlarca ele geçirildiği yıl olması ilginç). Kitabımız, karavelalarla yapılan bu yolculukları elde kalan belgeler aracılığıyla aktarıyor. Söz konusu yolculukların tarihî değişikliklere neden olduğunu biliyoruz. Örneğin, diğer değişikliklerin yanında, özellikle patates gibi yiyeceklerin Amerika kıtalarında keşfedilerek dünyaya
Challenge 2# Masallar Üzerine: Hansel ve Gretel
Cinderella’dan sonra Hansel and Gretel’i okumaya karar verdim.
Hansel and gretel
1812’de yazıldığı iddia edilen Grimm kardeşlerinin kaleminden çıkan bu masalı önce uyarlamasını ardından da İngilizce çevirisini okudum. Çok farklı kalemden birçok uyarlaması yapılmış masalın. Aynı zamanda filmlere ilham olmuş bir yapıt. Bunca köklü masalın feminist okumaları yapılmasının yanısıra üzerine farklı eleştiriler getirilmiş. BBC’nin “Are Grimm’s Fairy Tales Too Twitter for Children?” Adlı yazısında konuyla ilgili hem araştırmanların hem de ebeveynlerin temel korkusu, masalların ele aldığı konuların çocukları nasıl etkileyeceğidir. Grimm Kardeşler’in kaleme aldığı masalda üzerine düşünülmesi gereken birden fazla konu var: tıpkı külkedisinde olduğu gibi kötü karakterli bir üvey anne, çocuk eti yiyen-cannibalist- bir cadı karakter, terk ediliş, ihanet gibi konular.
Çocuk edebiyatında sansür konusu diğer konulara nazaran çok daha fazla dikkatimi çekmektedir. Örnek olarak, Hansel ve Gretel masalını konu alan, yukarıda da bahsedilen bu konular eğer günümüzde video oyununa dönüştürülmeye kalkışılsaydı muhtemelen yayından kaldırılması veya sansürlenmesi gerekebilirdi. Elbette çocuk edebiyatı ile video oyunları arasında görsellik bakımından çok fark var fakat bu yine de ele alınan konuların benzerliğinden bir çıkarım yapmamızın önüne geçemez. Belki de çocuk dünyasına bırakacağı etkiyi tahmin edemememiz bu noktada zorlayıcı bir etken olarak karşımıza çıkabilir.
Bazı ebeveynler ile yapılan görüşmeler sonrası çocuklarından masalı okuduktan sonra ağlayanların olduğunu söyleyenler, ya da çocuklarına okutmayı düşünmeyen ebeveynlerin olması çok anlaşılır bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır. Fakat şöyle bir nokta da var ki, Hansel ve Gretel gibi masallar ders verici niteliktedir ve her