Bilge Kağan'ın Vasiyeti: Birlik, Devlet ve Kültür
Bilge Kağan, Türk milliyetçiliği ve devletçilik anlayışının ilk önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilir. Orhun Yazıtları sayesinde düşünceleri ve başarıları günümüze kadar ulaşmıştır. Uygur alfabesiyle yazılan bu yazıtlar, Göktürk alfabesinden türetilmiş ve Göktürk Devleti'nin kuruluşundan, askeri başarılarına, Türk birliğinin kuruluşuna ve devlet yönetimine kadar geniş bir yelpazede bilgi vermektedir.
Güçlü bir devlet için birlik ve beraberliğin önemini vurgulamış, düşmanlara karşı birlik içinde olunması gerektiğini belirtmiştir. Türklerin kağanlarına güvenmeleri gerektiğini ve bu birliğin ekonomik faydalar sağlayacağını ifade etmiştir. Ayrıca, Türklerin kültürel kimliklerinin oluştuğunu ve bu kimliğe sahip çıkılması gerektiğini söylemiştir. Törelerin korunması ve takip edilmesinin önemini belirterek, Türk töresinin birleştirici ve yol gösterici olduğunu vurgulamıştır. İlginç bir şekilde, Bilge Kağan'ın Türklerin yerleşik hayata geçmesini önerisi, kurultay tarafından reddedilmiştir. Kurultay, bunun Türk töresine aykırı olduğunu ve aile yapısını bozacağını savunmuştur. Bu durum, Türklerin yüzyıllar boyunca göçebe bir yaşam sürdürdüklerini ve kültürel miraslarına bağlı olduklarını göstermektedir.
Bilge Kağan döneminde yönetimde kağanın mutlak otoritesi bulunmaktaydı. Kut anlayışı, yani hükümdarın kutsal bir güçle yönetildiğine inancı, devlet yönetiminde önemli bir yer tutmaktaydı. Töre, yazılı olmayan ancak nesilden nesile aktarılan gelenek ve görenekler bütünü olarak devlet yönetiminde önemli bir rol oynamaktaydı. Kağan, önemli konularda kurultayın görüşünü almak zorundaydı. Toplum, boy adı verilen küçük gruplardan oluşmaktaydı ve kağan, bu boyların liderleriyle istişare ederek yönetimi yürütmekteydi.
Bilge Kağan döneminde her Türk vatandaşı aynı zamanda