" Tarih tekerrürden ibaret mıdır?" diye sordu. Bir düşünür ve bilim adamımız için tarih hiç de tekerrürden ibaret değildir. Çok kesin bir kural koymuşlar, halbuki bu o kadar kolay değil. Evet, tarih belki tekerrürden ibaret değil, çünkü "Aynı nehrin suyunda iki kere yıkanmıyoruz." demiş İyonyalı filozof. Böyle bir cümle sarfetmiş ama itibariyle ırmaktan sular hep belirli bir mecrada akıyor, debisi belli ve bazen bunun büyük ölçüde değişmesi çok zaman alıyor. Bu sebeple insan cemiyetlerinin hareketlerinde, o kadar çok olmasa da, hem arı ve karıncaların hareketlerine benzer bir monotonluk hem de bir tekrar var. "