Aşağıdaki sınıflandırma, Tasavvuf ve klasik İslam âlimleri arasında yaygın kullanılan tasavvufî ayrımdır. Kesin/farz bir liste değildir; bazı isimler farklı âlimlerde farklı gruplara alınabilir.
# CELÂL İSİMLERİ
(heybet, kudret, azamet, kahır)
1. Allah
2. El-Melik
3. El-Azîz
4. El-Cebbâr
5. El-Mütekebbir
6. El-Kahhâr
7. El-Kâbid
8. El-Hâfıd
9. El-Müzill
10. El-Hasîb
11. El-Muhsî
12. El-Mümît
13. El-Vâris
14. Mâlikü’l-Mülk
15. Zü’l-Celâli ve’l-İkrâm
16. El-Muksit
17. El-Câmi‘
18. El-Mâni‘
19. Ed-Dârr
20. El-Muktedir
21. El-Kâdir
22. El-Müteâlî
23. El-Kebîr
24. El-Azîm
Celâl Ağırlıklı İsimler
Allah
El-Melik
El-Azîz
El-Cebbâr
El-Mütekebbir
El-Kahhâr
El-Kâbid
El-Hâfıd
El-Müzill
El-Hasîb
El-Muhsî
El-Mümît
El-Vâris
Mâlikü’l-Mülk
Zü’l-Celâli ve’l-İkrâm
El-Muksit
El-Câmi‘
El-Mâni‘
Ed-Dârr
El-Muktedir
El-Kâdir
El-Müteâlî
El-Kebîr
El-Azîm
El-Celîl
El-Kaviyy
El-Metîn
El-Hakem
El-Adl
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Celil isminin lügat anlamı:
Celal kökünden türemiş olan el-Celil ismi; yücelik, ululuk, azamet sahibi olmak, uzun ömürlü olmak, insani özelliklerden, beşeri zaaflardan, hata ve kusurlardan uzak olmak anlamlarına gelmektedir.
EL-CELÎL: Büyüklük, yücelik ve ululuk sahibi olan. Allah Teala, akla hayale sığmayacak kadar büyük ve azametli, celal ve cemal sahibidir. Onun ne gücüne kuvvetine yetişilebilir, ne de celal ve azametine. Her varlıkta bu isim kısmen tecelli eder ama insanlarda daha çok tecellisi vardır. Bu da insanın Allah’ın isim ve sıfatlarından bir kısmına mâkes ve ayna olmasındandır. Öfke, şiddet, hiddet, mehabet, celadet ve vakar şeklinde tecelli edebilir. Bazılarında gurur kibir şeklindeki görüntü ise celal sıfatının tecellisi değil, şeytani bir benlik uzantısı, hastalıktır.
Celil isminin ıstılah anlamı:
Celil; bütün sıfat ve isimleriyle, yaratılmışların vasıflarından uzak olandır.
Celil; varlığının başlangıcı ve sonu yoktur. Kadimdir, ebedidir.
Celil; mü’minleri yücelten, onlara şeref verendir.
Celil; bol bol veren lütufta bulunandır.
Celil | el-Celil Dualar ve Zikirler
EL-CELİL isminin zikri (73) adettir.
Zikir saati Güneş, günü Pazar’dır.
Celil | el-Celil esmasıyla yapılacak Dualar:
Ey Ululuk ve Heybet Sahibi olan Rabb’im!
Ey yegâne Hükümran Olan!
Ey Varlığı zaman ve mekânı aşan!
Ey en Büyük!
Ey kendisine ibadet edilmeye yegâne layık olan Rabb’im!
Ey Celal ve İkram Sahibi!
Ey arşın ve Meleklerin sahibi!
Ey İlah!
Ey en Yüce!
El-Celîl
Azamet ve ululuk sahibi demektir. Allah Teâlâ, bütün sınırlama ve benzerlikleri aşan bir yüceliğe sahiptir. Değer ve mertebece en yüce olandır. Mü’minleri yücelten, amellerini kabul edip mükâfâtlarını artırandır. O, zât, sıfat ve fiilleri itibariyle en büyüktür. O’nun büyüklüğü hacim itibariyle değildir; şân, şeref ve yücelik itibariyledir.
Hakem | el-Hakem İsminin Anlamı
Hakem isminin lügat anlamı:
el-Hakem ismi; kötülüğü men etmek, zulmü önlemek, düzensizliği gidermek anlamlarına gelmektedir. Kur‟an‟da Allah‟ın ismi olarak sadece bir yerde kullanılmıştır.
EL-HAKEM: Her şeye hakkıyla hükmeden, her şeye hâkim olan; her hakkı yerine getiren.
Allah’ın yarattığı mahlukata veya kendi koyduğu kanunlara hakim olduğu, bu kanunların ve evrenin işleme şeklinden bellidir. O (c.c), kendi kanunlarının mahkumu değil, hakimidir. Mutlak hüküm ve hikmet sahibi de yalnız Allah’tır. Evrende, sürekli meydana gelen değişiklikler ve gelişmeler de bu hakimiyetin bir parçasıdır:
Hakem isminin ıstılah anlamı:
Hakem; yegâne hakim, hüküm verme yetkisine sahip ve son hükmü verecek olandır.
Hakem; verdiği hükümler hemen icra edilendir.
Hakem; kendisine müracaat edilmeden hiçbir sorun çözülmez.
Hakem; kendisinin hükmü olmadan hiçbir peygamber gelmez.
Hakem; hükmünü bozacak hiçbir kimse yoktur.
Hakem; hükmünün gerçekleşmesine mani olacak hiçbir kimse yoktur.
Hakem; taraf tutmadan durumu düzelten ve ıslah edendir.
Hakem | el-Hakem Dualar ve Zikirler
EL-HAKEM isminin zikri (68) adettir.
Zikir saati Güneş, Zikir günü de Pazar’dır.
Pazar güneş saati ise sabah erken ve İkindi sonrasıdır; bu saatlerde okunabilir.
"Kulun Allah Teâlâ'ya ulaşmak için girdiği kapıların en yakını 'iflas' (hiçlik/yoksunluk) kapısıdır. Kul kendisi için ne bir hâl, ne bir makam, ne tutunacak bir sebep, ne de güvenip minnet edeceği bir vesile görür. Aksine, Allah Teâlâ'nın huzuruna sırf bir muhtaçlık (fakr) ve mutlak bir iflas kapısından girer.
Bu giriş; fakirlik ve acziyetin kalbini kırdığı, bu kırıklığın kalbinin en derinlerine (süveydasına) kadar ulaşıp onu parçaladığı bir kimsenin girişi gibidir. Bu kırıklık onu her yandan kuşatmıştır. O kişi, Aziz ve Celil olan Rabbine olan şiddetli ihtiyacına ve O'na karşı olan tam muhtaçlığına şahit olmuştur. Hem zahiri hem de batıni her bir zerresinde, Tebareke ve Teâlâ olan Rabbine karşı tam bir eksiklik ve mutlak bir ihtiyaç olduğunu kavramıştır. Eğer Rabbi onu göz açıp kapayıncaya kadar bir an bile kendi başına bırakacak olsa helak olacağını ve ancak Allah Teâlâ'nın rahmetiyle ona yetişip kurtarması dışında, telafisi mümkün olmayan bir hüsrana uğrayacağını bilmiştir." (1/12)
El-Vâbilü's-Sayyib ve Râfiu'l-Kelimi't-Tayyib
İmam Ebû Abdullah Muhammed b. Ebi Bekir b. Eyyub İbn Kayyim el-Cevziyye (H. 691-751)