XV. yüzyıla ait Türkçe bir risalede, "Bir müzik parçasının nağmelerini kemaliyle dinleyen kişi o an ölüverir" der Platon. [Men semia'l-gınâ bi-kemâli edâihi mâte târabân]
Her insanın acısı, kemâlden yoksunluğunun derecesiyle mütenasibtir. Kemâle ne kadar uzaksak, hasretimiz de, o hasretten mürevellid acımız da o denli güçlü olacaktır.