Emre Aşık
@emreasik
4 okur puanı
Aralık 2018 tarihinde katıldı
Ünlü Sayılar
Fiyat/Kazanç Oranı
Bu orandan daha önce yeterince söz ettik, ama bir kez daha hatırlatmakta yarar var: Dengeli bir hisse fiyatına sahip şirketlerin fiyat kazanç oranı büyüme hızına eşittir. Büyüme hızı deyince kazanç artış hızını kastediyorum. Bunu nasıl öğrenebilirsiniz? Brokerinize fiyat/kazanç oranı ile karşılaştırıldığında büyüme hızının kaç olduğunu sorarak.
Coca-Cola'nın fiyat/kazanç oranı 15 ise şirketin yılda aşağı yukarı yüzde 15'lik bir hızla büyümesi gerekir. Ama fiyat/kazanç oranı büyüme hızının altındaysa hisse fiyatı gereğinden düşük demektir. Büyüme hızı yılda yüzde 12 olan, fiyat/kazanç oranı ise 6 olan bir şirket sizin açınızdan son derece karlı olabilir. Öte yandan yıllık büyüme hızı yüzde 6, ancak fiyat/kazanç oranı 12 olan bir şirketten uzak durmanızı tavsiye ederim.
Genellikle büyüme hızının yarısı değerinde olan bir fiyat/kazanç oranı son derece olumlu bir işarettir. Fiyat/kazanç oranının büyüme hızının iki katı olduğu şirketlere ise olumsuz olarak bakılır. Biz menkul değer fonlarında çalışanlar hisse senedi analizi yaparken bu ölçüyü sık sık kullanırız.
Eğer brokeriniz istediğiniz şirketin büyüme hızını size söyleyemiyorsa bu sayıyı bulmak için Value Line ya da S&P raporlarında şirketin yıllık kazancına bakarak bunu bir önceki yılın kazancı ile karşılaştırın. Aradaki artış size büyüme hızını verecektir. Böylece hisse fiyatının gereğinden daha yüksek olup olmadığını kendiniz hesaplayabilirsiniz.
Bundan biraz daha karmaşık bir formülle temettüleri de hesaba katarak büyüme hızı ile kazancı karşılaştırabilirsiniz. Önce uzun vadeli büyüme hızını bulun (diyelim ki X şirketi için bu yüzde 12), buna temettü kazanç oranını ekleyin (X şirketi yüzde 3 temettü ödüyor), bunu fiyat/kazanç oranına bölün (X şirketi için bu oran 10). 12 artı 3 bölü 10
Reklam
Ayna Testi
Kimileri herkesin tersine giderek zengin olacaklarını düşünür ama bu fikir artık o kadar yaygın hale geldi ki herkes borsa tersine alım satım yapmaya başladı. Gerçekten ters strateji uygulayan bir yatırımcı herkesin aldığı hisseleri satan, herkesin sattığı hisseleri alan bir yatırımcı değildir. Asıl ters yatırımcı ortalık yatışana kadar bekler ve kimsenin dikkatini çekmeyen, özellikle Wall Street'in uykusunu getiren hisseleri satın alır.
Sekizinci Bölüm Üzerine Yorumlar
Bir zamanlar Florida'nın en zengin emekli topluluğu olan Boca Raton'daki bir grup emekliyle söyleşi yapmıştım. Bu insanlara -coğu yetmişlerindeydiler- yatırım hayatlarında piyasayı gecip geçmediklerini sordum. Bazıları evet, bazıları hayır diye cevap verdi; çoğu emin değildi. Sonra içlerinden biri şöyle dedi: "Kimin umurunda? Yatırımlarım, beni Boca'ya getirecek kadar kazandırdı."
Daha mükemmel bir cevap olabilir mi? Sonuçta, yatırımın en önemli noktası, ortalamadan daha çok para kazanmak değildir, ihtiyaçlarınıza yetecek kadar para kazanmaktır. Yatırım başarınız chi iyi, piyasayı geçip geçmediğinizle değil, sizi istediğiniz yere götürcbilecek nitelikte iyi bir finansal plan ve davranış disiplini kurmuş olup olmadığınızla ölçülür. Ve sonunda önemli olan, bitirme çizgisini herkesten önce geçmeniz değil, onu geçeceğinizden emin olmaktır."
Bölüm 11-Sıradan Yatırımcı için Menkul Değer Analizi
Menkul değer analisti herhangi bir menkul kıymetin geçmişi, bugünü ve geleceği ile ilgilenir. İşi tanımlar; işlem sonuçlarını ve finansal durumu özetler; güçlü ve zayıf noktalarını, fırsatlar ve riskleri ortaya koyar; değişik varsayımlar altında gelecekteki kazandırma gücünü değerlendirir ya da "en iyi tahmin”i yapar. Değişik şirketlerin veya aynı şirketin değişik zamanlarının ayrınali incelemesini yapar. Bir ihracın, eğer tahvil ya da yatırım notu vüksek bir imtiyazlı hisse senedi ise güvenilirliği, veya adi hisse senedi ise, alım çekiciliği konusunda görüş bildirir.
Menkul kıymet analisti tüm bunları yaparken en basitinden en karmaşığına kadar bir dizi teknikten yararlanır. Yeminli hesap uzmanının kutsal onayını taşımasına rağmen, bir şirketin yıllık bilanço rakamlarını büyük ölçüde değiştirebilir. Özellikle bu raporlarda söylenenden çok daha fazla, ya da az şey ifade edebilen, unsurları gözlemler.
Menkul kıymet analisti belirli bir tahvilin ya da imtiyazlı hisse senedinin yatırım için satın alınabilecek kadar sağlam olduğu ya da olmadığı sonucuna varabilmemiz için güvenilirlik standartları geliştirir ve uygular. Bu standartlar, öncelikle geçmişteki ortalama kazançlarla ilişkilendirilir, ancak bunun yanı sıra sermaye yapısı, işletme sermayesi, varlık değerleri ve diğer konuları da içerir.
Yakın zamana kadar menkul kıymet analisti, tahvil ve imtiyazlı hisse senetlerine uyguladığı güvenlik standartları kadar iyi tanımlanmış bir ölçüde, bu değer standartlarını adi hisse senetlerine uygulamamıştır. Çoğu kez, geçmiş performansların özetiyle, geleceğe ilişkin az çok genel bir tahminle -özellikle sonraki 12 ayı vurgulayarak- ve daha çok gelişigüzel bir sonuçla uğraşır. Gelecek tahminleri, genellikle gözlerden bir tanesi borsa takip ekranı ya da piyasa çizelgelerinde
Yatırım Kararlarını Yönlendiren Piyasa Dalgalanmaları
Şimdi bu bölümü bir ders çıkartarak bitirelim. Özel bir işkolunda size 1000$'a mal olan küçük bir hisseye sahip olduğunuzu düşünün. Ortaklarınızdan biri olan Bay Piyasa gerçekten de çok yardımseverdir. Tek tek her gün yatırımınızın değerinin ne olduğunu söyler ve bunun da ötesinde bütün hisseleri satın almanızı ya da bu dayanakla başka bir yatırım yapmanızı önerir. Bazen değer hakkındaki görüşü akla yatkındır ve iş gelişmeleri ve beklentileriyle desteklenir. Bay Piyasa bir taraftan da ilgileri ve korkularını çoğunlukla kendisiyle birlikte alıp götürür, bu nedenle önermiş olduğu değer, size biraz saçma da görünebilir.
Eğer tedbirli bir yatırımcı ya da sağduyulu bir işadamıysanız Bay Piyasa'nın günlük iletişiminin, bir şirketteki 1000$'lık yaprimınız hakkındaki görüşünüzü yönlendirmesine izin verir misiniz? Sadece onunla aynı fikirdeyseniz, ya da onunla iş yapmak istiyorsanız bu mümkün olabilir. Saçma sapan yükseklikte bir fiyat kotasyonu olduğunda elinizdekilerin hepsini ona sattığınız için mutlu olacak, ya da fiyatı düşük olduğu zaman ondan satın almaktan aynı derecede mutluluk duyacaksınız. Fakat geri kalan zamanlarda şirketin faaliyetleri ve mali durumları hakkında hazırladıkları tam raporlara dayanarak elinizde tuttuğunuz senetlerin değeri hakkında kendi görüşlerinizi oluşturacak kadar akıllı olmak durumundasınız.
Gerçek yatırıma borsada kote bir adi hisse senedine sahip olduğu zaman işte tam bu konumdadır. Günlük piyasa fiyatının avantajını, kendi eğilimleri ve kararları doğrultusunda kullanabilir ya da bunu hiç dikkate almayabilir. Önemli fiyat hareketlerine dikkat etmelidir, aksi takdirde kararları dayanaksız kalacaktır. Bunlar muhtemelen, kulak verdiği takdirde, kendisine yararlı olacak bir uyarı işareti vereceklerdir -basit ifadeyle bu şu anlama gelir:
Reklam