“Sultanlar ve Cellatlar”, araştırmacı-yazar Rıza Zelyut’un Osmanlı saray entrikalarını, iktidar mücadelelerini ve harem-sultan-cellat ilişkilerini konu alan belgesel romanıdır.
Kitap, Osmanlı İmparatorluğu’nun özellikle 18.-19. yüzyıl dönemindeki saray içi güç oyunlarını, validesultanların (özellikle Mihrişah Valide Sultan gibi figürlerin) etkisini, şehzadeler arasındaki taht kavgalarını, boğdurma cinayetlerini ve cellatların rolünü mercek altına alır.
Zelyut, Osmanlı tarihinde sıkça görülen “kardeş katli”, harem entrikaları, valide sultanların oğulları üzerinden kurduğu iktidar ve intikam mekanizmalarını belgelerle destekleyerek işler.
Kitapta öne çıkan unsurlar şunlardır:
Alemdar Mustafa Paşa’nın Payitaht’a gelişi ve kanlı olaylar.
Harem’den Tuna boylarına uzanan entrika ağları.
Sultanların birbirlerini boğdurma alışkanlığı, intikamcı yapıları.
“Bu Âl-i Osman’da oyun bitmez. Bunlar katı intikamcıdırlar. Birbirlerini boğdururlar da başkası onlara laf edince ifrit kesilirler.” gibi çarpıcı cümlelerle özetlenen saray kültürü.
Kul (halk) kesiminin bu oyunları sadece seyretmek zorunda kalışı.
Yazar, dönemin tarihi kaynaklarını kullanarak saraydaki şiddeti, cinsellik, kölelik ve iktidar dinamiklerini ele alır. Kitap, Osmanlı’yı idealize etmeyen, eleştirel bir bakış açısıyla yazılmıştır. Zelyut’un diğer eserlerinde de görülen “Osmanlı eleştirisi” burada da belirgindir (örneğin Osmanlı’da Karşı Düşünce ve İdam Edilenler, Esirciler Hanı gibi kitaplarıyla paralellik gösterir).
Yazarın Tarzı
Rıza Zelyut, öğretmenlik ve gazetecilik geçmişinden gelen sade, akıcı bir dille yazar. Araştırma ağırlıklıdır; roman formu olayları daha okunaklı hale getirir. Alevilik araştırmaları, halk kültürü ve Osmanlı tarihi üzerine çok sayıda kitabı bulunan Zelyut, bu eserinde de resmi tarihin
Esirciler hani1000Kitap
Aslına bakarsanız çok akıcı bir kitap mi kararsızım bu konuda ama garip bir şekilde sonunu getirme isteği içimden çıkmadı sadece 3.selim dönemindeki siyasi olaylar biraz fazla ayrıntılı anlatılmış. Bunun yanında dönemin istanbulu istanbulun sosyal hayatı ile ilgili güzel bilgiler veriyor kafanızda canlandirmanizi sağlıyor bazı bölümler...okuyacaklara keyifli okumalar dilerim 
Esirciler Hanı
Esirciler Hanı