İnsanın tarihi onun özgürlüğünün tarihidir. İnsanın gücündeki artış, Her şeyden önce özgürlüğünün artışı ile ifade edilir. Özgürlük, Engels'in düşündüğü gibi, bilinçli bir ihtiyaç değildir. Özgürlük ihtiyacın tam karşıtıdır, özgürlük üstesinden gelinmiş, aşılmış bir ihtiyaçtır. İlerleme, temelde insan özgürlüğünün ilerlemesidir. Zaten aslında yaşamın kendisi özgürlüktür, yaşamın evrimi özgürlüğün evrimidir.
Rus ruhundaki kölelik, kulluk temeli bin yıllık alkol eriyiği gibi koyulaşıyordu. Kendi gücüyle duman çıkaran "kral suyu" gibi o da insan onurunun metalini ve tuzunu eritmiş, Rus insanının manevi yaşamını değiştirmişti.
Hepsi Rus ruhunun gücünü görüyorlardı, onun dünya için taşıdığı önemi anlıyorlardı, ancak Rus ruhunun özelliklerinin özgürlükle doğmadığını, Rus ruhunun bin yıllık bir köle olduğunu görmüyorlardı. İstediği kadar her şeye kadir olsun bin yıllık köle dünyaya ne verecektir?