Fulya Üstbaş
@fulyaustbas
Avukat
19 okur puanı
Nisan 2022 tarihinde katıldı
Eğer hayvanda bilinç olsaydı, ahlaken insandan daha iyi olurdu. İlk günah efsanesinde derin bir öğreti vardır, çünkü Ben bilincinin bağımsızlığını kazanmasının şeytani olduğuna dair muğlak bir duygunun ifadesidir. İnsanlık tarihi başından beri aşağılık duygusu ile kibrin çatışmasından ibarettir.
Reklam
İnsan ruhunun spontane, naif ve çarpıtılmamış bir ürünü olan masal, insan ruhu ne ise onu ifade etmekten başka bir şey yapamaz belli ki. Bu nedenle yapısal psişik koşullar yalnızca bu masalda değil, sayısız başka masalda da anlatılır.
Bizim masalımız ruh arketipinin karşıtlıklarla dolu doğasını ender rastlanan bir açıklıkla sergiler, bir yandan da ''karşıtların yüksek bir bilince ulaşmayı hedefleyen şaşırtıcı etkileşimini'' ortaya koyar.
İnsan ruhuna her şeyin dışarıdan verildiği, onun dünyaya tabula rasa olarak geldiği yönündeki uğursuz düşünce, normal koşullar altında bireyin de normal olacağı gibi yanlış bir inancı destekler. Bu durumda, insan esenliğini devletten bekler ve kendi yetersizliğinden toplumu sorumlu tutar. İhtiyaçları evinin kapısına bedavaya getirildiğinde ya da herkesin otomobili olduğunda varoluşun anlamına ulaştığını sanır. Böylesi ve benzer naiflikler bilinçdışı gölgenin yerini alarak bilinçsizliği destekler. Bu önyargıların etkisiyle, birey kendisini tümüyle çevresine bağımlı hisseder ve kendi içine bakma yetisini yitirir.
Bu açıdan baktığımızda hilebaz motifinin neden korunup geliştirildiğini anlayabiliriz; onun, başka birçok mit gibi psikoteraip etkisi olabilir.
Uygarlaşma süreci bizzat hilebazın çevrimiyle başlar. Hiç olmazsa en derin bilinçsizliğin izleri ortadan kalkar, çevrimin sonuna doğru hilebaz, acımasız, zalim, budalaca ve anlamsız davranmak yerine, yararlı ve mantıklı şeyler yapaya başlar. Fakat, gerçekte bilinç kendini kötülüğün cazibesinden kurtarabilmiş, onu mecburen yaşamak zorunda kalmamıştır; karanlık ve kötülük buharlaşıp uçmamıştır, ama enerji kaybından bilinçdışına doğru çekilmiştir ve bilinçte her şey yolunda olduğu sürece orada kalacaktır. Ama bilinç kritik ve kuşkulu durumlarda sarsıldığında, o zaman gölgenin yok olup gitmediği anlaşılır.
Sözüm ona, uygar insan hilebazı unutmuştur. Ancak yanlış davranışlardan huzursuz olup da cinlerin oyununa gelmekten ve benzer şeylerden söz ettiğinde, metaforik ve figüratif olarak anımsar onu. Gizli, görünüşte zararsız gölgenin hayal bile edemeyeceği kadar tehlikeli özelliklere sahip olduğu anlamına gelmez. İnsanlar, bireyin silindiği kitleleri oluşturur oluşturmaz bu gölge harekete geçer ve tarihin de göstermiş olduğu gibi bir kişide vücut bulur.
Hilebaz fantazması(hayali), muzip anlatılarda, karnaval çoşkusunda, şifa ve büyü ritlerinde, dinsel korku ve aydınlanmalarda, kimi zaman ve mekanların mitolojsinde dolaşır durur belli ki çok eski bir arketip psişik yapıdır. Zira en belirgin tezahürlerinde, hayvansal düzeyin pek üstüne çıkamamış, ayrımlaşmamış insan bilincinin sadık bir yansımasıdır.
Reklam