Romanda anlatılan bir gün, yüzyıllık bir süreye yayılan olayların hatırlandığı o günün hikâyesidir. Toprağın gizli tarihine ait unsurlar, yakın geçmişte yaşanan acı olaylar, teknoloji çağının sebep olduğu sıkıntılar bir bütünün parçası halinde eserde işlenmiştir. Romandaki Mankurt motifi, geçmişe ait bütün izleri yok etmek, hafızayı silmek, ait olduğu örf, âdet ve geleneklere karşı çıkmak, efendilerinin emirlerinin dışına çıkmamak, onlara tereddütsüz hizmet etmek demektir. Mankurt efsanesinin kaynağı Manas Destanı’dır.
Aytmatov, tiplerini seçerken tarihe ya da halka mal olmuş kişilerden yaranlanmıştır. Eski zamanlarda Juan Juanlar tarafından kaçırılıp, işkencelerle şuuru kaybettirilip geçmişini, annesini bile tanımayacak hâle gelen oğlu Mankurt yapılan Nayman Analar, Muhtar Ayvazovlar, Raymanlı Ağalar roman kahramanı kişiliğiyle gönderme yapılan, hafızamıza yer etmiş olaylar olarak bilinir.
Tarihin tekerrürden ibaret olduğunu bugünün Sovyet yatılı okullarında okuyan çocuklardan görebiliyoruz, onlar yarının Mankurt’u olacak kişilerdir. Uzak geçmişte başa geçirilen deve derisi olarak kullanılan metot günümüzün yatılı okullarıdır. İleride ise insanlığı kaplayan zihnî bir kalkan olarak şekil değiştirecektir.