...
Islanınca esmer defterleri yüzümüzün
bu çamurla kanla alınteriyle gizli bir yazgı çakıyor bir an.
Karanlık feneri ülkemizin.
Nasıl bir yalnızlık, unutulmuş bir ışık diliyle
çırpınırken biz üstümüze geliyor büyük gemisi geleceğin
Bir tenis topu, koşan bir çocuk, bir gözyaşı bile değiliz.
Yalnızca bir ağaç ailesi ve bir köşede
yıllardır bizi gözleyen hep aynı balta: Dalgınlık.
Düşünüyorum nasıl budandık bahara ulaşmak için.
Şimdi sessiz duruyoruz kıyısında bir düşüncenin
unutmamak için çünkü unutuşun kolay ülkesindeyiz
ölü balıklar geçiyor kırışık bir deniz sofrasından
ve ellerinde fenerlerle benim arkadaşlarım
durmadan düşünüyorum ne kadar çok öldük yaşamak için.
Onat Kutlar
En çok bu satırlarıyla hatırımdadır sevgili Kutlar. Ne zaman biriyle ölsek hemen düşüverir aklıma şu son satırları...
Yine öyle bir anda yalnızca bir tek pasajıyla hiç düşünmeden beni içine çeken kitap oluyor İshak.
“İshak” Onat Kutlar’ın yayınlanan ilk kitabı. 1959 yılında “a dergisi yayınları”ndan çıkmış. 1960 yılında da bu öykü kitabıyla Türk Dil Kurumu Öylü Ödülü’nü almış. Ayfer Tunç’un, Türk Edebiyatının en iyi on öyküsünden biri dediği İshak, dokuz adet öyküden oluşuyor. Her biri öyle içten, öyle samimi kişinin yüreğine işliyor.
“Yıllardır buraya gelirim. Ne zaman bir bahar günü o esinti sessiz tilkiler gibi otların tepelerini karartıp geçtiğinde,
yüreğim de bir güvensizlik büyüse, kalkar buraya gelirim. Ne zaman yağmurların yağmıyacağından, toprağa dökülen buğdayların tuzlu kumlar arasına sıkışıp sessizce öleceklerinden, arkalarında ağaçların boz kemiklerinden başka hiçbir şey bırakmayan o korkunç çekirge sürülerinden ve zaman zaman tepeme binen sebepsiz cinayet isteğinden korksam, kalkar buraya gelirim. Oysa burada tanrı, çoktan yanmıştır. Kendi
ağırlığımı duyarım yalnızca. Gene de hep gelmek İsterim. Aramızda görünmez bir bağ bulunsun, nerede olursa olsun, temelim de, yani ayaklarımı bastığım güçlü toprağın her adımında gürültüsüzce bu karanlık güveni yaşayayım isterim .
Nereden bileceksin sen! Burada benden dinlediğin her şeyi unut. Biliyorum bana huzur veren şey seni sadece rahatsız edecektir. Sen bana deli diye bak. Her şey çözülür.”
Tek bir pasaj benim için öylesine derin, öylesine anlamlı... bu satırların içime işlememesi olanaksız.
#105580203
Öncelikle oldukça hoş betimlemeleri ve bana göre inanılmaz akıcı bir dili var kitabın. Yazarın seçtiği konular hem fazlasıyla yaratıcı özgün hem de arka arkaya okunamayacak kadar vurucuydu. Epey de güzel bir öykü kitabıydı.
Kitabı açar açmaz beni bağlayan öykü isimleri gerçekten beni kendine bir güzellikle çekti. Hele o “Horozlar” :) .... Sessizliği yankı bulan öyküler, sakınmalar, pişmanlıklar, dahası anadolu, bozkır... gözünüzde ne anlamlara geliyorsa biraz da bu kitapta rahatlıkla bulabilirsiniz gibime geliyor. İşte hepimize demini almış öyküler bırakmış sevgili Kutlar.
•Onat Kutlar İshak’ın 1977’de yayınlanan ikinci baskısına yazdığı “On Yedi Yıl Sonra” başlıklı önsözünde, İshak’taki öyküler için şöyle der:
İshak, bir Anadolu kentindeki gerçeklerin ne yorumudur, ne de sorunların çözümü: Küçük alçakgönüllü kesitlerdir bu öyküler. O kenti tanımaya çalıştım yıllar önce ... Ve hoşnut değildik o karanlıktan. Kaçıp kurtulmak isterdik ... yorgun taş yontucularına, cami avlularına yığılmış kuru ve küflü peksimetleri askerlerle birlikte suya batırıp kemiren kör hasırcılara bakar, isyan ederdik. İshak’ta bu utangaç ve bilinçsiz başkaldırıştan izler bulacaksınız (Kutlar 1999: 17-21).
Öykülerin geçtiği şehir Gaziantep’teki hayat için de, “... o yıllar ne kadar gerçekse, İshak’ta anlatılanlar da o kadar gerçektir” (Kutlar 1999:21) der. Bir eseri değerlendirirken yazarının kendi eseri için yaptığı yorumlar ve açıklamalar gözardı edilip yalnızca eserin bir metin olarak özelliklerine odaklanılsa bile metnin gerçekçiliğinin nasıl bir gerçekçilik olduğu hususunda çok sayıda ipucu elde etmek mümkündür. “Onat Kutlar’ın Öyküleri: Öncü ve Yerel” başlıklı yazısında Konur Ertop İshak’ın doğmasına sebep olan kaynakların büyük ölçüde “1950’lerde Türkçeye çevrilen Batı edebiyatı yapıtları” (1997: 285) olduğunu, bu etkilenme süreci içinde de “[d]oğu dünyasıyla, gelenekle, yerli yaşamla ilgili” (1997: 287) bir dünyanın oluştuğunu belirtir.•
“O'nun artık saçları uzamıyor(öldü). Ama okyanusun içinde bir bıçak yarası gibi derin özler bırakan öyküleri, geçmiş yıllardan gelip gelecek yıllara uzanıyor. Yılların kapıları İshak'a hep açık kalacak.” Arka kapaktan,, vurucu bir tanım daha ..
Bu incelemeyi
@N____ ‘ye özürler dileyerek paylaşıyorum:) Ne kadar sözünün eriyim değil mi?:):) Sabah düşününce Neşe’yi kıracağıma kafamı kırarım tabiri kafamda canlanıverdi:)
Öykü okumayı sevenlere tanışmalarını kesinlikle tavsiye edeceğim bir kalem Onat Kutlar. Her bir hikaye çok güzeldi, her biri uzun uzun birer roman olsa eminim yine sıkılmadan okurdum. Çok iyi bir kalem, çok daha iyi öyküler, ıskalamayın ve memnun eden bir tanışma için bu kitabı okuyun tamam mı? :)
··
1.155 Gösterim
5 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Öykü kitaplarını okuduğum zaman çoğunu unutuyorum, çok etkileyenler kalıyor aklımda horozlarda öyleydi... yine emeğine sağlık🤗
Demet
Gönderi Sahibi
Horozlar gerçekten çok ayrıydı... incelemede de bahsettiğim gibi çok etkilemese ben de unuturum gider, ama bazı öykülerin öyle garip tesiri oluyor üzerimizde... 🤗Teşekkür ediyorum güzel matmazel beğenmene çok sevindim ♥️kıymetli yorumun için ben teşekkür ederim🌼💝❤️❤️
