HANGI ÇEVİRİ?
Bazı kitaplar vardır, onları okumadan seversiniz! Okuduğunuz zaman sanki anne karnındayken anneniz size okumuş gibi tanıdık gelen bir şeyler hissedersiniz. Hem okumayı dört gözle beklersiniz hem de okuyup bitirmeye kıyamazsınız. İşte Teneke Trampet benim için tam da öyle bir kitap.
Bu nedenle 2 farklı çevirmenin baskısını da aldım ve karşılaştırmalı bir okuma yaptım. Oncelikle ilk sayfaları iyi derece Almanca bilen tanıdık/tanimadik her bildigim kişiye gönderdim. Hemen hepsinin ortak düşüncesi; Kamuran Şipal çevirisi birebir çeviri gibi dogru olmakla birlikte yazarin kastettiği anlamı Fikret Calışlar'ın daha iyi yakaladığı yönünde oldu. Fakat ben hemen teslim olmadım, kitabin hemen her bölümünü karşılaştırmaya kendi çapımda devam ettim. Bazen bölüm isimlerinden tutun da içeriğe kadar neredeyse birbirinin aksi manalara gelen yerler görünce dayanamayıp Fikret Çalışlar'a ulaşmak istedim. Kendisi Teneke Trampet'i 10 yıl önce çevirmiş. "Şimdi bakınca kendim de eksiklerimi, kusurlarımı görüyorum. Genç ve tecrubesizdim" diyerek gercek bir alçak gönüllülük örneği gösterdi bence! Çünkü o genç ve tecrubesiz adam çok zor bir işin üstesinden gelmeyi başarmış. Fakat gelin görün ki yayinevi de bir ceviri redaksiyonla nasıl mahvedilir bize bunun örneğini göstermiş. Bunu Kamuran Sipal çevirisi ile karsilastirinca net şekilde görebildim. Ne yazık ki Fikret Bey artik çeviri yapmaya tövbeli oldugunu da söyledi. Bence Almanca çeviri adına kötü bir kayıp olmuş.
Gelelim Kamuran Şipal çevirisine! Hem kitap 2'ye bölünüp sayfa sayısı azaltıldığı için taşıması cok rahat hem de dipnotlarla kitabı daha anlaşılır kılmış. Yer yer yazım hataları, eksikleri olsa da 1989 da basılmış bir kitap için gözardı edilebilir şekildeydi. Fikret Çalışlar çevirisindeki daha kestirmeden ifade edilmiş yerlerin daha dolambaçlı ve biraz naftalinli kelimelerle anlatılmış olması, onun da gözden geçirilmesi gerekliliğini ortaya koyuyor. İlerleyen sayfalarda elim ister istemez sürekli Kamuran Şipal çevirisine gidince konforun önemini bir kez daha anladım.
Teneke Trampet Danzig üçlemesi olarak bilinen serinin ilk kitabı. İkincisi "Kedi ve Fare" nin çevirisini Teneke Trampet isminde bir müzik grupları da olan Oğuz Tarihmen yapmış. Serinin 3.kitabi "Dog Years" hic Türkçe'ye çevrilmemiş.
Teneke Trampet, Oskar isminde büyümeyi reddetmiş bir çocuğun kendi dilinden hayat hikayesi. Bir anti-kahraman olarak nitelendirilse de bence onu tanımlayacak en iyi kelime "soğukkanlılıkla" olacaktır. Edebi değeri ise birçok okuyucuyu tatmin edecek düzeyde. Tiyatro metni, şiir, bakıcısına kendi metnini dikte ettirme gibi değişik türler bulunuyor. Kitaba dair bazı makalelerde Salman Rushdi'nin Geceyarisi Cocuklari eserinde oldugu gibi ülke kaderinin, kitabın kahramanın bedeniyle bütünleşmesi tarzında yaklaşımların olduğunu okudum ve hak vermeden edemedim. Ülke katliamla sarılırken Oskar'da büyümüyor ve ülke adına bazı şeyler yoluna girmeye başladığında Oskar'da büyümeye başlıyor ama ülkenin geçmişi nasil üzerinde bir yükse, Oskar'da sırtında bir kamburla dolaşıyor.
Benim icin en unutulmaz bölüm "İnanc, umut ve sevgi" oldu. O bölüm için bile okunmaya değer bir eser. Okunmasi kolay diyemem ama çok zevkli! Kafa vererek, dikkatle okunmasi gerekiyor. Benim icin cok kıymetli bir eser oldu, ceviriler beni yorsa da büyük zevk aldım. Herkese tavsiyemdir.
··
192 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.