Fırat Suyu Kan Akıyor BaksanaEdebiyat
Ah Yaşar Kemal keşke yaşasaydın bu eşsiz eserlerini yazıyor olsaydın. Nasıl bir konu nasıl bir betimleme. Normalde asla betimleme içerikli kitapları çok sevmem ama konu Yaşar Kemal olunca insan kendini kitaba kaptırıyor karakterlere börünüyorsun, acılar çekiyorsun olayı resmen yaşıyorsunuz.
Kitabın Ana konusu olan göç mübadelesi hakkında bilgi vermek istiyorum. “24. Temmuz.1923 yılında imzalanan Lozan Antlaşmasının azınlıklar maddesi, Doğu Trakya’daki Türkler ve Anadolu’daki Rumların karşılıklı olarak yer değiştirmesi esasına dayalıdır” Yunanistan ile nüfus değişimi anlaşmasının iki taraf için de bazı sorunlara neden olduğu kabul gören bir gerçektir. Yaşar Kemal’e göre 1.5 milyon Rum, 500 bin Türk yer değiştirirken mesele istatistik veriler değildir, çünkü yazar sorumluluğu “insanın toprağından ayrılmasının nasıl bir
psikolojisinin olduğunu vermeyi” gerektirmektedir. Bunun ne kadar büyük bir acı olduğunu
vurgulayan yazara göre “toprağından ayrılanın yüreğinden bir parça kopar ve hep dönmeyi düşünür”
Yaşar Kemal, “Bir Ada Hikâyesi” dörtlemesinin ilk kitabı savaşlara ve göçlere tanıklık eden insanların dramını
anlatmaktadır. Toplumsal tarihin sürekliliğinde kopuşların yaşandığı önemli bir sürece odaklanan
yazar, olay ve olguların bireyin iç dünyasında bıraktığı izleri çözümlemektedir. Değişimi “insanın,
dünyanın, evrenin bir gerçeği” olarak tanımlayan Yaşar Kemal’in bireysel ve toplumsal dönüşümü irdeleyen Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana romanı “bir ada toprağının macerası ve trajedisidir” Roman, Türkiye- Yunanistan nüfus mübadelesinin bir adada barış içinde yaşayan insanların
yaşamına etkisini anlatmaktadır. Resmî tarihin kitabî söylemlerinden uzak, insan merkezli bir
yaklaşımı yansıtan roman, “Anadolu’nun çokkültürlü yapısına yakılmış hümanist bir ağıt”tır.
İnsanın insanla ve doğayla ilişkisini tarih, kimlik ve bellek kavramları üzerinden irdeleyen yazar,
toplumsal belleğin önemli bir temsilcisi rolünü üstlenmektedir. Romanda karakterlerin geçmiş
zamanla ilişkileri sorgulanırken edebiyatın “olgu ile kurgu arasındaki sınırın muğlaklığı aracılığıyla
yarattığı bilişsel ve duygusal etki ile, kimliğin inşasında en işlevsel mecralardan biri’’ olma özelliği ön
plandadır. Yazar, kimlik, bellek, hatırlama ve unutma kavramları arasındaki bağlantıyı
Poyraz Musa ve Vasili başta olmak üzere geçmişin travmatik olayları ile hesaplaşan karakterlerin içdünyasının zenginliği ve derinliği üzerinden yansıtmaktadır. Çalışmamızda yazarın kurguladığı
alternatif tarih söyleminin karakter kurgusuna yansıma biçimleri, hatırlama mekânizmalarının
kurgudaki işleyişi, belleğin “mekânsallaştırma’’ eğiliminin yansımalarını ortaya koymaya çalıştık. Zorunlu göç öncesinde ve sonrasında yaşananlar, romanda kimlik ve bellek inşasının kurucu
bileşenlerini tespit etmek üzere çözümlenmiştir. Bu bakımdan “tarih algısı, göç, insan-mekân ilişkisi”
üç ayrı başlık altında değerlendirilmiştir.
(Alıntı)
Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana romanında göç ve savaşların çeşitli etnik ve dini kimliğe sahip
topluluklar üzerindeki etkisi şiirsel bir anlatımla yansıtılmaktadır. Mübadele öncesinde ve sonrasında
Karınca adasında yaşananlar dile getirilirken bireylerin ve toplulukların kimlik ve bellek inşası
anlatılmaktadır.
Yaşar Kemal'i okuyalım okutalim ve yaşatalım.
·
80 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.