Erkek Egemen Toplumda Maskülinite ve Macbeth:
Shakespeare’nin diğer oyunlarında olduğu gibi oyun ismini, ana karakterinden alır. Macbeth hırsına yenik düşen bir karakterdir ve onun trajik hayatını resmeder. Ki asılda oyun adı Macbeth’in Trajedisidir. Oyun açgözlülüğün, heves ve hırsın karısının ve Macbeth’in ölümene götürüşünü anlatır.
Oyunun olay örgüsü açısından ana karakterler Macbeth, Lady Macbeth ve 3 cadıdır. Macbeth’in aldığı kararlarda özellikle karısı ve cadılar büyük rol oynarlar. Burada önemli olan konu ise, bu seçimlerde özellikle cinsiyetin büyük payı olmasıdır. Cinsiyet normlarının özellikle ‘erkeklik’ üzerindeki baskını görmüş oluruz. Toplum tarafından erkek egemen toplumun anlamını erkekliğin egemen olmak için, güçlü olmasıdır. Macbeth’in kral olmasıyla güçlü bir erkek rolü çizeceğini görürüz fakat Ducan’ı öldürmek onu kötü yönde etkiler. Tam tersine güçsüzleşir. Ki burada önemli olan, Ducan’ın ona değer vermesi ve aslında ödüllendirmesine karşın ona ihanetidir. Lady Macbeth ise bu ihaneti bir sorun olarak görmez. Kadın bir karakter olmasına karşın (ki güçlü bir kadın karekterdir) kendisinin Macbeth’den daha erkek olduğunu düşünür. Öyledir ki, göğüslerimden akan annelik sütünü, zehirli asite çevir tanrım der. Aslında konuşmalarının çoğunda, erkeklik ve kadınlık üzerinde Macbeth’e çağrılarda bulunur. Ducan’ın öldürülmesinde bir problem görmez hatta bunu Macbeth’in doğasının bir parçası olarak görerek şunu der ‘Eğer bir erkek olmasaydın, ilk başta bunu istediğinde (Ducan’ı öldürmek) hangi tür bir hayvandın? Bunu yapmaya kalkıştığında, işte o zaman bir erkektin. Eğer daha fazla adım atarsan, daha çok erkek olacaksın.‘ (1. oyun, 6. sahne). 6. sahnenin sonunda ise, Macbeth karısının erkek bir çocuk doğuracağını söyler çünkü bu korkusuz ruhu için başka seçenek yoktur, kendi deyimiyle. Lady Macbeth karekteri için erkeklik kavramı aslında genel bir toplum eleştirisidir. Çünkü erkek olmanın ana kuralı korkusuz olmak, güç peşinde koşmak ve duyguların önemsiz olmasıdır. Fakat oyunun sonunda görüldüğü gibi ikisinin sonu da trajiktir. Lady Macbeth ellerindeki kanı hiçbir zaman temizleyemez. Başta açıkladığım gibi, Macbeth kararlarını Lady Macbeth’in etkisinde almaktadır fakat en büyük rolü 3 cadı oynar. Burada önemli bir detay bu cadıların sakalının olmasıdır. Aslında erkekliği de simgelerler, çünkü güçlülerdir ve söyledikleri olur. Aslında cadılık ve cadı simgesi ise cinsiyet rolleri için önemlidir. Yalnız, çirkin ve yaşlı gibi sterotipik özellikleri ile toplumun kadın imajından çıkan, ötekileşen, şeytani kişilerdir. Cadı kavramı bütünüyle cinsiyet rolleri üzerine kurulmuştur ancak burada önemli olan Macbeth’in 3 kadından ziyade, bu erkeksilikten de etkilenmesidir. Macbeth’e göre cadıların söylediği her şey doğrudur ve gerçekleşmesi onun kaderidir. Bu gücün ona ulaşması için de birçok kişi ölür. Bu bireyci yaklaşımı hep cinsiyetiyle bağdaşlaştırılır. Fakat bu tip cinsiyetçi düşüncüleri olan Macbeth ve karısı ölürken, savaşı kaybedenler de olurlar aslında. Macduff çocuklarının ve karısının öldürülmesi üzerine konuşurken, Malcolm ona erkek gibi savaşmasını söyler. Aslında Malcolm ve Macduff için erkeklik kavramı sevdiklerini korumaktır.
Peki bu erkeklik kavramını günümüzde de görmüyor muyuz?
Malcolm ve Macduff için sevdiklerini korumak önemli iken, daha bireysel yaklaşan Macbeth için duyguların bir önemi yoktur ve kendi hırsı için yaşar. Oyunun başında başarılarıyla ödüllendirilirken iyi olarak resmedilmiştir ve oyun sonunda kötü bir karaktere dönüşmesini izleriz. Kralı ve sevdiklerini düşünmek yerine egosuna teslim olur.
Toplumsal olarak yaratılan rollerde hep güçlü, duygularını belli etmeyen, sürekli daha fazlasına başarmak isteyen kişilerinin sonu trajedi olacaktır. Sevgisiz, nefret dolu ve sürekli hırslı olmanın bir cinsiyetle bağdaşması oldukça problematiktir. Erkeklerin özellikle baba figürü olarak daha sert olması, hep güçlü olması, kabadayılık, ağlamamak ve sert bir imajın ne kadar yanlış olduğunu görürüz. Hırs ve güç uğruna hayatı mahvolan Macbeth, erkek olmasının bunun doğası olduğunu düşünerek, sürekli düşüncelerini arka plana atar. Aslında düşündüğü gibi güçlü bir erkekte değildir. Güçlü kadın rollerinin de sadece, erkek olmak isteyen bir kadın ve erkek gibi görünen cadılarla olması ise aslında bir eleştiridir.
Erkeklik ne güç gösterisi gerektiren ve sürekli agresif olmaktır ne de güçlü kadın olmak feminenlikten kurtulup, erkeğe benzemektir.
··
100 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Toplumsal cinsiyet kavramı üzerinden bakınca farklı bir analiz olmuş gerçekten. Çok iyi. ^^
Gizem
Gönderi Sahibi
Teşekkürler, ne güzel farklı düşündürdüyse :) her sahnede etkili birçok bakış açısı vardı, sanırım en sevdiğim Shakespeare oyunlarından biri oldu :)