KENDİNİ SEÇ/e/me/MEKEdebiyat
..................................................spoiler olabilir
Öksüz ve yetim bir kız çocuğunun; amcasının kendisini emanet ettiği eşinin yanından yetimhaneye, yetimhaneden aşklar da tanışacağı çalışma hayatına, oradan da başka bir hayata uzanan, yüreklere dokunan öyküsünün anlatıldığı, okuru kitabın kahramanı genç kıza sevgi, saygı, hayranlık ve merhamet duygularıyla bağlayan bir romandı Jane Eyre!
Eseri; roman olayları ve roman kahramanlarının sergilediği zihniyet ve eylemler üzerinden değerlendirmek istiyorum;
Romanın sonu belki bazılarına “her şeye rağmen aşk” dedirtmiştir ve alkış tutturmuştur ama ben bu sonu bir türlü benimseyemedim çünkü Jane o sonu hak etmiyordu. O, yaşına göre güçlü ve sağlam kafalı, karakterli genç kız “güçlü kadın” tanımlamasına daha uygun bir seçim yapabilirdi önüne çıkan her aşk ve aşkın nesneleri sorunlu iken... Bu seçim de bana göre YALNIZ HAYAT’tır. Yani neden illa da bir ilişki/evlilik içerisinde yaşamak zorunda olsun ki bir kadın ya da bir erkek eğer kimseyi beğenemiyorsa. Bu durumda YALNIZLIK içinde işi ile, kendisi ile, uğraşı ve hobileri ile, varsa akraba ve arkadaşları ile pekala çok güzel bir yalnızlık da geçirebilir kişi. Ama yok, çünkü “yalnız hayat” ya da “kendimiz” seçenek olarak görülüp değerlendirilmez... Sanki ilk çağda ve yaban hayatı sürüyoruz; oysa ne kadar kolaydır bu medeniyet içerisinde yalnız yaşamak; asla sıkılmazsın... Ama toplumun erkekleri bu kadar güçsüz iken kadınları nasıl yalnızlığı seçebilsin ki?
Yine de diyorum ki;
Ahhh Jane! Neden “kendini seçmek” aklına gelmedi; üstelik paraya da kavuşmuştun, elinden gelen bir mesleğin de vardı, hayallerin de... Tuttun acı acı acı dolu bir vuslatla aşkı ve evliliği seçtin.
Hep erkekler yüzünden! Jane yeterince iyi bir insandı, iyi bir kadındı bu romanda ama karşısına çıkan ve hayatını mahveden iki erkeğin ikisi de farklı şekillerde sorunlu idi ve erkek değillerdi onlar: Biri mutluluğu İÇİN kullanabileceği melek olarak istiyordu Janet’i hayatına, diğeri ise dini görevlerine/misyonerliğine destek olması İÇİN... Hele ikincisi hele ikincisi, zaten Jane’i diğerine savuran da o oldu.
Neyse! Bu roman sonu ile içimi acıtıyor.
Ama bunun ötesinde yazarın 1. Kişi ağzından usta bir anlatımla anlattığı roman klasikler arasında olmayı sonuna kadar hak eden bir romandı. İlk defa 15 yaşımda okuduğum kitabı, kitabın aynı yayınevinden çıkmış aynı baskısından üç tane alarak 40’lı yaşlarımda çocuklarımla birlikte yeniden okudum. Roman denilecek bir yapıttı doğrusu.
İyi ki de okudum! Seninle tanıştığıma çok sevindim Jane; sen benim için bir roman karakterinden daha öte bir şey oldun!
.
·
197 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
~spoiler~
Chorlette Bronte’yi anlamış değilim; bu kadar harika bir roman tiplemesi yaratıyor da neden o harika karaktere böyle bir son biçiyor 🤔 İlla evlendirmek zorunda mıydın Janet’i ki? 🤔 Yoksa tüm topluma bir ders mi veriyor yazar; “Bir değerin/kadının heba olmaması için erkekler düzgün olsunlar” diye. Belki de öyle! Kadının kaderi erkeğin hayat standardına ve gelişmişliğine göre şekil buluyor belki de. Erkek İYİ değilse, kadın da iyiyse bile onunla birlikte heba oluyor🤔 Gerçi Jane seçimini severek yapıyor ve duyduğu aşk ona kötüyü iyi gösteriyor ama dışarıdan bir bakışla bu seçime üzülmemek elde değil!