Bir kitap almaya karar verdiğinizde yazarının ruh halini taşıyabileceğinizden emin olmanız gerekiyor. Özellikle bu kişi Zweig ise.
Satranç 75 sayfalık bir şaheser! Zweig’in Freud’un Psiko-analizinden etkilendiğini bilmeme rağmen beni üst üste kurduğu cümlelerle sarsmış, öldürmeye yemin etmiş bir adam. O haliyle karşımda öylece duruyordu. Bir masada onu dinledik, birlikte.
Yazarların eserleriyle onların diledikleri gerçek veya hayal ürünü olan bir yerde günlerce gezebilirsiniz. Orayı görmeyi dileyebilirsiniz. Hayaller kurabilirsiniz fakat Zweig size bunu yapmaz. O sizi alır zihninizde yeri dahi bilmediğiniz bir yere götürür. Kitap bittiğinde kendi gitse de sizi orada bırakır. Uzun süre etkisinden çıkamazsınız, çıkamam!
Kitabın içinde ayracı görünce gülümsedim, müsait olsaydım kahkaha da atardım fakat bu sefer de ruh halim müsade etmeye bilirdi, neyse. Kitap ayracına ihtiyacınız yok çünkü bir anda bitiyor. Güzel olan her şey neden böyle çabuk bitiyor?
Yeniden okuyacağımdan emin olmak beni biraz rahatlatıyor. Çünkü böyle mükemmel cümlelerin eşi benzerini bulması güç. İnsanın hiçliği anlatabilme çabasını düşünsemde yapabileceğine inancım yoktu. Ta ki şu cümleyi okuyana kadar;
“Bize hiçbir şey yapmadılar; ilk iş mutlak bir hiçliğin içine yerleştirildik, zira bilindiği üzere dünyada başka hiçbir şey, insan ruhuna hiçlik kadar etkili bir baskı uygulayamaz.”
Tamamını okuduğunuzda söylemek istediğimi anlamayacaksınız, yaşayacaksınız.
Bir de ne demişti Zweig, ah Zweig! Neler yapıyorsun yine bana?
Satrancı tek başına oynayan ve bunun için kendinden iki ayrı ben oluşturan Doktor B. beyazın hamlesini yapan ben siyahın hamlesini beklerken heyecanlanıyordum, bu insanın gölgesi üzerinden atlaması gibi..
İkinci Dünya Savaşı için okuduğunuz kitaplar, filmler, belgeseller olduğunu bilerek bunu rahatlıkla söylüyorum ki bunu anlatmayı en iyi şekilde başarmış nadir kişidir Zweig.
Kendisini kitapta Doktor B. olarak görüyoruz. Saygılı, sakin, entelektüel bir kişi. Karşısında da nobran, katı, anlayışsız, kendini beğenmiş tavırlarıyla Czentovic. Aslında bu kişi Gestapo ve Nazileri temsil eder. Sonra alır ilmek ilmek işler.
İntiharından kısa bir süre önce tamamladığı bu eserin bu açıdan kıymeti büyüktür.
Satranç bir başyapıttır.
Okuyunuz.
··
5,3bin Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
