“Herkes birdenbire gerçeği söylemeye kalkışsaydı halimiz neye varırdı? Bugün gerçeğin birazını bile öğrenmek isteyen var mı?”
Selammm! İkinci Dünya Savaşı’nın toplumda yarattığı yıkıcı etkileri ele alan ‘yıkıntı edebiyatı’nın en önemli örneklerinden biri ile karşınızdayım bugün: Değeri daha çok zamanının bir tepkisini dile getirmek olan ama içindeki hümanist savaş düşmanı yönlerle bugün de aktüel sayılabilecek “Kapıların Dışında” oyunu.
Kapıların Dışında, savaştan dönen Beckmann’ın hikâyesini anlatır. Piyes aracılığıyla yazar, milletlere felâket getiren istilâ savaşlarının sonuçlarını bir neslin feryadı olarak ortaya koyar: Daha çocuk denecek, şefkatle korunacak, güdülecek bir çağda mektep sıralarından alınıp korkunç bir kan ve ateş cehennemine atılan, aldatılmış, mahvedilmiş bir gençlik aracılığıyla… Onlar “Kapının Dışında Bırakılanlar”dır. Parlak demeçler, süslü sözler ve coşkun şarkılarla ölüme gönderilmişlerdir. Beckman, ölüler diyarından tesadüfen geri dönebilenlerden biridir. Fakat ne eşi ne evi ne de ülkesi bıraktığı gibidir. Şimdi her yer enkaz, herkes kaypaktır ve Beckmann nihilist bir tavırla ölümü arzular.
Tiyatro metnini okumadan önce Wolfgang Borchert hakkında bir araştırma yapma şansım oldu. Kendisi henüz 21 yaşında iken savaşa katılmış. İkinci Dünya Savaşı’nda bir Alman olarak Ruslar’a karşı savaşmış, Doğu cephesinde Viyazma’da, Stalingrad’da çarpışmış. Harbin en feci hallerini yaşamış biri olarak yazdığı savaş karşıtı yazılarıyla divân-ı harplere çıkmış. Yazarın tek oyunu olan ve ölümünden bir gün sonra sahnelenen bu piyes de, sadece yirmi altı yıllık kısa yaşamının bir yansıması.
Bir günde bitirilebilecek, diyalogları sıkmayan, akıcı bir tiyatro oyunu idi. Savaş temalı kitapları oldum olası etkileyici, sarsıcı bulmuşumdur zaten. En beğendiğim kısım Beckmann ile Binbaşı arasındaki konuşmaları içeren üçüncü sahne oldu: “Uyuyabiliyor musunuz, Binbaşım? Geceleri iki bin hayaletle? Uyumayı bırakın, yaşayabiliyor musunuz, haykırmadan bir dakika yaşayabiyor musunuz?”
Savaşın tüm karanlığını iliklerinize kadar hissedebileceğiniz bu kitabı okuyun, okutun.
·
148 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.